Chơi thủy sinh phải bắt đầu từ đâu?

Câu hỏi rất đơn giản nhưng trả lời được câu hỏi này không hề đơn giản chút nào. Chơi thủy sinh không có đường tắt để đi đến thành công. Trước khi bắt đầu chơi thủy sinh các bạn thử suy nghĩ.

- Bạn có thời gian chăm sóc hồ thủy sinh hay không? Nhiều người có suy nghĩ là khi set up hồ với đầy đủ dụng cụ thiết bị xong rồi cứ để đó không cần thay nước cắt tỉa cây. Cái này là hoàn toàn không đúng. Vì hồ và cây thủy sinh phải được chăm sóc thường xuyên và cũng đòi hỏi người chơi phải có sự kiên trì hồ thủy sinh mới đẹp và bền lâu. Còn nếu không có thời gian hay là hồ thủy sinh sẽ làm thêm gánh nặng thì hãy quên đi.

- Chi phí cho việc set up hồ thủy sinh! So với việc làm 1 hồ nuôi cá thì hồ thủy sinh có chi phí cao hơn. Chi phí này gồm hai phần chính:
- Chi phí cho set up hồ tuỳ thuộc vào kích thước, hồ càng lớn chi phí càng cao. Chi phí này bao gồm: hồ và chân, hệ thống đèn chiếu sáng, nền trồng cây, hệ thống lọc nước, hệ thống Co2, cây thủy sinh, gỗ hay đá để trang trí hồ.

  - Chi phí cho việc chăm trồng cây bao gồm tiền điện, nước, dinh dưỡng bổ sung (phân nước - nhét), hay là tiền mua cây mới thay thế cây cũ hay cây chết, tiền nạp Co2 , tiền mua bóng đèn thay mới v.v...
- Bạn có hiểu biết gì về nuôi trồng hồ cây thủy sinh? Nếu có 1 chút kiến thức về thủy sinh thì hãy bắt tay vào làm song song với việc học hỏi kinh nghiệm. Còn nếu không có thì tôi khuyên bạn hãy tìm hiểu trước.

- Những gì đã nêu trên dễ thực hiện lắm phải không? Nếu phải thỉ các bạn cũng nên lưu ý là trồng cây thủy sinh(water plant) không giống như trồng cây cạn (terrestrial plant) như cây me cây mai vv…Vì trong hồ thủy sinh cũng như một thế giới thu nhỏ. Mình phải tạo ra sự cân bằng cho môi trường trong hồ. Tạo ra được sự cân bằng cũng phải có thiết bị. Như vậy nếu muốn trồng cây thủy sinh thì phải chuẩn bị những gì và phải làm như thế nào?

 Đây là những thứ phải có và không thể thiếu :

- Hồ trồng cây thủy sinh
- Nền trồng cây thủy sinh
- Dinh dưỡng (hay phân bón) với liều lượng vừa đủ để cung cấp cho cây.
- Ánh sáng
- Hệ thống lọc nước
- Tính chất của nước thích hợp cho cây
- Liều lượng O2 và CO2

Internet

Cách phòng trừ bệnh héo rễ hại phong lan

Ngày nay phong lan được “trồng” khá phổ biến trong nhân dân, nhất là một số loài dễ trồng như Dendrobium. So với một số lọai cây hoa cảnh khác thì phong lan là một lọai hoa cảnh tương đối mới lạ so với nhiều người, vì thế nếu không có kinh nghiệm thì rất dễ bị lúng túng, bỡ ngỡ trong qúa trình chăm sóc chúng, trong đó có khâu phòng trừ sâu bệnh. Bên cạnh một số đối tượng sâu bệnh thường gặp như rệp sáp, nhện đỏ, bệnh thối nhũn vi khuần...thì bệnh thối rễ do nấm Sclerotium  rolfsii sacc gây ra cũng là một đối tượng thường xuất hiện và gây hại cho cây phong lan.
    Bệnh thường gây hại nhiều trên một số giống lan như Phalaenopsis (Hồ điệp): Dendrobium (Đăng lan), Cattleya (Cát lan)...Với những giống có bộ rễ to, khỏe, chắc như Vanda (Vân lan)... bệnh thường hại ít hơn. Đối với những cây lan còn nhỏ vừa mới được “ra ngôi” nếu bộ rễ bị hại thì bộ lá sẽ vàng dần, nếu nặng có thể bị chết. Với những cây lan đã trưởng thành đang phát triển tốt thì ít bị chết hơn, nhưng rễ khô và mục sẽ làm cho cây chậm phát triển, yếu ớt, còi cọc  và chắc chắn sẽ ảnh hưởng đến việc ra hoa sau này.
 Thường bệnh tấn công đầu tiên ở đọan rễ gần với gốc cây (nơi mà rễ tiếp xúc nhiều với chất trồng, vì nơi đây có ẩm độ cao, nhất là khi dùng vỏ dừa khô hay cám xơ dừa làm chất trồng, khi mưa hoặc tưới, nước bị giữ lại nhiều trong đó. Còn phần rễ nằm xa gốc do không tiếp xúc với chất trồng, thóang khí, khô ráo thì ít bị bệnh tấn công hơn.
    Sau khi gây hại ở đọan rễ gần gốc, bệnh tiếp tục lan dần xuống phía chóp rễ, làm cho cả bộ rễ bị hư hại. Những rễ mới bị bệnh nếu không chú ý vẫn tưởng đó là rễ bình thường, vì lúc đó rễ chưa có biến đổi nhiều về mầu sắc, kích thước, nhưng nếu sờ tay bóp nhẹ thì thấy rễ đã bị khô xốp nhẹ, chứ không tươi, cứng như rễ bình thường. Khi tuốt bỏ lớp ngòai của rễ bị bệnh, thì phần lõi rễ bên trong vẫn còn dai chắc. Nếu gặp thời tiết mưa ẩm nhiều thì  chỗ bị bệnh bị mục và chuyển dần sang mầu nâu đen.
    Để hạn chế tác hại của bệnh có thể áp dụng một số biện pháp chính sau đây:
    -Nếu trời mưa dài ngày liên tục nên dùng vải nilon che phía trên giàn lan để hạn chế bớt nước mưa  xối xuống chậu lan.
    -Về chất trồng không nên dùng các vật liệu có tính giữ nước lâu dài như vỏ dừa khô, cám xơ dừa... nên dùng dớn sợi, than củi để chất trồng không giữ nước nhiều, tạo điều kiện cho bệnh phát sinh, phát triển.
    -Vào những thời điểm có ẩm độ không khí cao nên giảm bớt lượng nước tưới và cữ tưới trong ngày.
     -Không nên treo các chậu lan sát sít nhau để giàn lan luôn được thông thóang, giảm bớt ấm độ không khí trong giàn lan, đồng thời hạn chế sự lây lan của bệnh  từ chậu này sang chậu khác.
    -Không nên che chắn qúa kín xung quanh để giàn lan luôn được thông thóang, có nhiều ánh sáng tán xạ tốt cho giàn lan.
    -Không nên dùng nhiều phân bón có hàm lượng đạm cao, làm cho cây  xanh mướt, bộ rễ mềm yếu, sức chống đỡ với bệnh kém.
    -Khi cây đã nhiễm bệnh, cần cắt bỏ hết những rễ đã bị bệnh, treo chậu lan cách ly ra một khu riêng sau đó dùng một trong các lọai thuốc như Benlate 50WP; Fundozol 50WP; Bendazol 50WP; Vicarben 50BTN; Topsin-M 50WP; Derosal 50SC;... để phun xịt. Sau khi phun xịt thuốc nên bỏ một vài cữ tưới để thuốc không bị rửa trôi.

Nguyễn Vĩnh Thượng

Giúp cho lan mọc rễ

Rễ lan có 2 nhiệm vụ:
• Hút nước và chất bổ dưỡng để nuôi cây.
• Giữ cho cây bám vào trên cành cây, hốc đá hay dưới đất.
Nếu rễ quá ít, cây sẽ không đủ nước, không bám cành cây hốc đá đươc, hoa sẽ không nhiều và không đẹp. Nếu rễ không mọc được, bị thối, bị bệnh hay bi chết, cây sẽ thiếu nước, thiếu chất bổ dưỡng cây sẽ còi cọc và sẽ chết dần chết mòn. Phân tích cho kỹ rễ chia ra làm 5 phần: lõi rễ, thân rễ, vỏ rễ, lông rễ và đầu rễ.
       Đầu rễ có nhiệm vụ hút nước và chất bổ dưỡng để nuôi cây. Nếu vật liệu nuôi trồng khô ráo, rễ sẽ mọc dài ra để tìm nước. Trái lại lúc nào cũng có sẵn nước ở bên, rễ sẽ không mọc thêm ra. Ngay cả nhưng giống lan cần tưới nhiều như Vanda, Renanthera chẳng hạn, cũng nên đợi một vài giờ sau cho khô rễ rồi mới tưới.
       Nếu tình trạng sũng nước kéo dài ngày này qua ngày khác, rễ sẽ bị thối. Rễ bị thối không có gì để hút nước, lá cũng có thể thấm nước nhưng không đủ để nuôi cây cho nên lá bị nhăn nheo, thân, bẹ cây bị tóp lại. Chúng ta cũng đừng nhầm lẫn giữa thối rễ và tưới không đủ nước. Nếu tưới không đủ, cây sẽ bị cằn cỗi và không tăng trưởng đúng mức. Những loại lan có lá dài và mềm như Oncidium, Brassia hay Odontoglossum... khi thiếu nước lá sẽ có triệu chứng chun xếp lại.
       Rễ lan cần ẩm chứ không ướt và có không khí chuyển động quanh rễ. Nhìn vào rễ có thể biết ngay việc tưới nước và bón phân ra sao. Nếu rễ có mầu trắng, cứng và đầu rễ có mầu xanh là tốt, còn nếu tưới quá nhiều chỉ có một vài rễ tốt, số còn lại mềm nhũn và có mầu nâu. 

       Bón phân quá mạnh hoặc quá nhiều sẽ làm cho rễ cháy xám lại. Vì vậy nên bón phân rất loãng và thưa (Weakly & weekly) không nên bón bằng phân viên, phân hột vì chúng ta không thể kiểm soát được liều lượng. Các vườn cây kỹ nghệ họ đã nghiên cứu kỹ càng cho nên rất chính xác, không có việc bón quá mạnh.
       Người ta cũng thấy rằng phân rong biển (Sea weed) với thành phần 0.3-0.3-4 rất tốt cho rễ nhưng thứ phân này hơi có mùi tanh và nhiều khi có vi khuẩn bên trong.
       Muốn quan sát tình trạng của rễ ra sao, nhiều người dùng loại chậu nhựa trong suốt để dễ dàng quan sát.
       Khi mua lan nên quan sát bộ rễ kỹ càng, rễ có nhiều, có tốt cây mới mọc mạnh và cho nhiều hoa. Nếu mua những cây lan loại trơ rể mới bóc ở trong rừng hay gửi từ xa tới nên phun thuốc diệt vi trùng và diệt nấm với 2 thìa cà phê Physan 20 cho lít nước hay rắc bột diêm sinh, bột quế hay các thứ thuốc khác để cho khô sau đó ngâm vào trong dung dịch pha như sau:  
       - 4 lít nước ấm

       - 1 thìa súp đường vàng (hoặc trắng)
      - 1 thìa cà phê phân bón loại 15-15-15 hay tốt hơn là 2 thìa rong biển Sea weed

       - 1 thìa B1
       - 10 giọt Super Thrive hay 1 viên thuốc ngừa thai 
      Ngâm lan khoảng 1 giờ, sau đó để cho ráo nước khoảng 2 giờ rồi lai ngâm tiếp trong vòng 2-3 ngày để đoan chắc rằng cây và rễ đã hút đầy đủ nước. Không nên ngâm cây suốt đêm hoặc khi nhiệt độ xuống dưới 65°F hay 18°C.

      Sau đó để cây vào chỗ rợp mát và cách xa các cây khác đề phòng lây bệnh. Hãy để lan trên giàn hoặc trên sơ dừa hoặc trên rêu Phagnum moss, đừng để xuống đất.
       Phun sương mỗi ngày 2-3 lần tùy theo khí hậu. Nếu càng nóng, càng phun nhiều lần hơn nhưng đừng để cho cây quá ướt. Chỗ để cây lan trơ rễ cần phải thoáng đãng và ấm áp trên 70°F hay 21°C, không có gió lùa lạnh lẽo.
       Khi trồng nên ngâm vỏ cây và vật liêu trồng trong nước tối thiểu 24 giờ, nếu không các vật liệu này sẽ hút hơi ẩm trong cây ra.
       Để vào chỗ rợp mát nhưng ấm áp và đừng tưới trong 2-3 tuần lễ và chỉ phun nước sơ sơ trên lá và chậu cây, như vậy rễ sẽ mọc ra.
       Nên nhớ phải dùng que hay kẹp để giữ cho cây khỏi lung lay và làm hư đầu rể. Khi cây đã bén rễ, tưới nước và bón phân thường xuyên hơn.       

       Trường hợp những cây Vanda. Mokara muốn treo mà không muốn trồng trong chậu, cần phun nước có pha dung dich kể trên vài lần một ngày trong 3-4 ngày.

Nói tóm lại muốn giúp cho rễ mọc tốt cần phải:
       • Để cho khô rồi mới tưới, khi rễ chưa mọc, không tưới hoặc tưới rất ít.
       • Đừng bón phân quá nhiều, cây không rễ, không bón.
       • Đừng để quá lạnh, dưới 50°F hay 10°C rễ sẽ không mọc
       • Đừng để quá nóng, trên 100°F hay 37.8°C rễ lan khó mọc. Nên mang cây vào chỗ rợp mát và tăng thêm độ ẩm.
       Có những cây lan rất khó lòng ra rễ, dù đã ở trong tình trạng này cả năm trời nhưng vẫn không chết. Đừng vội nản lòng hãy bỏ cây vào túi nylon, bịt kín lại và để chỗ rợp mát. Lâu lâu lại mở ra và phun sương với dung dịch kể trên, đợi khô rồi lại cho vào bao nylon cho đến khi mọc rễ dài 4-5 phân mới mang ra trồng. Phân đông trong trường hợp này, cây sẽ ra cây con rồi rễ sẽ mọc từ cây con mà ra.

 Tổng hợp

Kỹ thuật mới trồng lan Ngọc Điểm

Lan Ngọc điểm là một loại Lan rừng có nhiều ở Việt Nam phân bố ở các vùng cao nguyên Nam Trung Bộ, đặc biệt các vùng giáp biên giới Lào và Campuchia ở cao độ thấp nhưng ở vùng nóng Lan Ngọc Điểm xuất hiện nhiều hơn cả.

     Qua nhận định trên giúp ta có một ý niệm rằng “Lan Ngọc điểm là một loại Lan rừng nhưng rất thích nghi với điều kiện khí hậu thành phố. 

     Nếu Cattleya Labiatavar, Percivaliana được gọi là Lan của Giáng sinh (Christmasorchid) thì Lan Ngọc điểm có thể nói là Lan của tết cổ truyền dân tộc, mùa hoa nở luôn luôn vào tháng 12 âm lịch, trừ những năm nhuận nó nở sớm hơn. Đây là loại Lan có mùi thơm thoang thoảng vì thế rất có ý nghĩa, nếu trong giờ giao thừa bên bàn thờ có vài chậu Lan Ngọc điểm tỏa hương tưởng nhớ người quá cố. Lan Ngọc điểm có thể nói là một loại Lan quốc hồn, quốc túy của Việt Nam.

     Lan Ngọc điểm được gọi dưới nhiều tên khác nhau: Lan Đai Châu, Lan Lưỡi Bò, Lan Me, Nghinh Xuân Lan, Đại Châu. Cây thuộc nhóm đơn thân không giả hành tăng trưởng theo chiều đứng, rất nhiều rễ trên không mọc thẳng từ thân. Hạt Lan Ngọc điểm nảy mầm trong điều kiện tự nhiên rất mạnh.
A. Nhiệt độ - độ ẩm – tưới nước – mùa nghỉ

     Ngọc điểm là loại Lan chịu nóng, nhiệt độ thích hợp cho Lan từ 26 - 30oC. Lan Ngọc điểm được bán khắp nơi tại các nhà vườn và các cửa hàng Phong Lan, được khai thác từ các vùng Đông Nam bộ và miền cao nguyên Nam Trung Bộ, với cao độ trung bình <600m, như các vùng Nha Trang, Bình Thuận. Ngoài ra còn có một số loài Ngọc điểm màu đỏ, màu trắng, màu gạch tôm, màu blue, mầu hồng, được chúng tôi nhập từ Thái Lan.
     Ngọc điểm là cây Lan chịu hạn khá tốt, nhưng nó thích ẩm, ẩm độ càng cao, rễ càng mọc nhanh và phát triển rất tốt, ẩm độ lý tưởng 40 – 70%. Tuy nhiên phải nhớ Ngọc điểm là loại Lan độc trụ vì thế giá thể phải thật thoáng. Rất đơn giản chỉ cột chặt cây Lan vào một cây tựa đặt vào chậu khoảng 3 cục than gỗ thật to là đủ. Nếu không có than có thể đặt vào miếng ngói cong. Ngọc điểm có thể trồng rất tốt trên các loại giỏ bằng gỗ hay các thân cây sống hoặc chết. chính do cấu tạo giá thể thoáng nên ta có thể tưới nước cho Ngọc điểm 2 lần/ngày vào mùa mưa 3 lần/ngày vào mùa khô, mùa nghỉ của Lan chỉ tưới nước 1lần/ngày cho cây đủ sống. Mùa nghỉ thực tế của cây Lan Ngọc điểm nên bắt đầu sau khi cây tàn hoa và kéo dài cho đến khi rễ mới xuất hiện lúc mùa mưa bắt đầu.
B. Ánh sáng

     Ngọc điểm là loại Lan ưa sáng 60%, ánh sáng trực tiếp dễ làm cây bị bỏng lá, cường độ ánh sáng thay đổi từ 15.000 - 20.000 1m/m2. Tuy nhiên, nếu cây Lan được trồng trong điều kiện quá rợp, cây tăng trưởng chậm và yếu ớt, bộ rễ phát triển kém, cây khó ra hoa. Nhưng sự ra hoa của Lan Ngọc điểm không phải do ánh sáng nhiều hay ít, nắng hay rợp, tất cả là do thời gian chiếu của ánh sáng trong ngày. Vì thế cây Lan Ngọc điểm chỉ nở hoa vào dịp tết âm lịch, tức vào thời điểm trong năm có ngày ngắn đêm dài.
C. Nhu cầu phân bón

     Việc sử dụng phân bón cho Lan Ngọc điểm gần giống như Vanda, tuy nhiên Lan Ngọc điểm có mùa nghỉ 3 tháng từ đầu tháng 2 đến cuối tháng 4 trong suốt 3 tháng cây nghỉ, ta chỉ tưới nước 1lần/ngày và hoàn toàn không cung cấp dưỡng liệu cho cây vào tháng 12. Khi cây chớm nụ hoa ta thay phân 30-10-10 bằng phân 6-30-30, 10-20-20 và một tuần lễ trước khi ra hoa nở cho đến khi hoa tàn ta lại thay phân có tỷ lệ Kali cao để tạo cho cây có sức chống đỡ trong mùa nghỉ.

D. Thay chậu và nhân giống

     Việc thay chậu và nhân giống cấu tạo giá thể của Lan Ngọc điểm tương tự như các loại thuộc giống Vanda, vì Lan Ngọc điểm có mùa nghỉ nên việc thay chậu tiến hành vào đầu mùa mưa. Nếu thay chậu trái mùa cây vẫn sống, nhưng thế nào cũng bị ảnh hưởng ít nhiều đến sự sinh trưởng và phát triển của cây.

E. Sâu bệnh và các vấn đề khác

     Cây Lan Ngọc điểm là loài bản xứ vì thế khả năng chống chịu của nó rất cao, nó có khả năng chống lại hầu hết các loài sâu bệnh. Tuy nhiên một cây Lan mới được mang từ rừng về được trồng ở nơi có nhiều ánh sáng trực tiếp sẽ làm cho cây bị bỏng lá và đây là ngõ xâm nhập của một số loài nấm và virus điều này lắm khi cũng làm cho cây chết.

kcmdanang.org.vn

Âm dương ngũ hành trong nghệ thuật nuôi cá cảnh

Ngày nay với nhịp sống hiện đại, cuộc sống của chúng ta tất bật vội vã hơn nhiều, điều này dễ dẫn đến căng thẳng thần kinh. Ngoài những thứ thư giãn ngoài trời như tham gia những chuyến du lịch dã ngoại, nghỉ dưỡng, chơi môn thể thao nào đó, chúng ta còn có những thú tiêu khiển tao nhã nhẹ nhàng nhưng không kém phần giúp chúng ta giảm bớt sự căng thẳng, đó là thú chơi cá cảnh.

             Chơi cá cảnh cũng có nhiều lối chơi. Nuôi theo kiểu sưu tầm giống cá quý hiếm, nuôi theo kiểu đem lại những may mắn trong công việc, trong gia đình như nuôi cá la hán, cá Kim Long, Ngân Long,... hoặc theo kiểu để trang trí,... Nhưng ở đây, chúng ta bàn về một lối chơi độc đáo riêng biệt theo Triết Lý Phương Đông, đưa âm dương ngũ hành vào một phong cách nuôi cá cảnh mới.

             Chỉ với một bể thủy tinh không lớn lắm và một góc nhà, chúng ta có thể tạo một không gian thư giãn sau những giờ phút lao động mệt mỏi. Một không gian sinh động có âm có dương, Động (dương) của những chú cá đang bơi lội, Tĩnh (âm) của những cây thủy sinh, những nhánh san hô hay những hòn đá cuội. Và trong Dương cũng có Âm Dương như những chú cá tung tăng bơi lên cao để hớp những bọt không khí và trầm xuống thấp để tung tăng đùa giỡn. Và trong Âm cũng có Âm Dương của những cây thủy sinh đang dần dần sinh sôi nảy nở.

             Âm Dương cũng thể hiện qua màu sắc những chú cá. Màu Đen (Âm) và màu Trắng (Dương) của những chú cá Bình Tích nhỏ nhắn với chiếc bụng hơi phệ bơi lên bơi xuống tạo cho chúng ta những cảm giác thích thú vui vẻ vì sự hoạt động lanh lẹ đa dạng của chúng. Hay những chú cá ba đuôi màu đỏ và màu đen với số lượng không bằng nhau (thí dụ 8 chú màu đỏ, 1 chú màu đen tượng trưng cho Âm Dương tiêu trưởng biến đổi vận động không ngừng luôn mang lại cái mới mẻ, điều may mắn tốt đẹp cho chúng ta.

             Ngoài ra một bể cá nhiều màu sắc theo ngũ hành cũng mang lại cho chúng ta sự tươi vui, khỏe khắn, tương sinh, tương khắc bổ sung những khiếm khuyết và khắc chế những phiền muộn căng thẳng. Những cây thủy sinh màu xanh (Mộc), những chú cá chép Nhật với bộ đuôi dài uyển chuyển màu vàng (Thổ), màu trắng (Kim) hoặc những chú cá ba đuôi màu đen (Thủy), màu đỏ (Hỏa) kết hợp một cách hài hòa đầy màu sắc mang lại sự trẻ trung tươi mát cho căn nhà của bạn.

             Nhìn những chú cá đang thảnh thơi bơi lội trong nước cũng giống như chúng ta đang ung dung tự tại an lạc trong  cuộc sống.
            Dành một chút thời gian bên hồ cá cùng với triết lý Âm Dương, Ngũ Hành cũng là một cách thức thư giãn, giúp trí não được nghỉ ngơi, lấy lại được cân bằng, phục hồi lại tinh thần một cách có hiệu quả.

             Nhìn cách bơi lội của những chú cá, chúng ta cảm nhận được sự tập luyện, giống như phép dưỡng sinh của chúng ta nhẹ nhàng uyển chuyển kết hợp hài hòa Ngũ Bộ Pháp (Nhãn, Tâm, Thân, Bộ, Thủ Pháp) giúp chúng ta giữ được trạng thái cân bằng từ đó có được một tinh thần thư thái thảnh thơi. Chúng ta luyện tập trong một không gian yên tĩnh, tứ chi điều động với sự phối hợp với sự hô hấp ra vào. Thở ra (Âm) đem tất cả sự trầm buồn độc hại ra ngoài. Hít vào (Dương) đem cả sự sảng khoái bình an vào cơ thể. Sự bơi lội linh động, màu sắc biến đổi vị trí của những chú cá cũng giúp cho trí não chúng ta được thư giãn, thảnh thơi.

Internet

Kỹ thuật trồng và chăm sóc lan Mokara

Mokara là loại lan công nghiệp có giá trị kinh tế cao, dễ trồng, chủ yếu phục vụ việc bán lan cắt cành

1. Làm nhà lưới trồng lan

+ Hướng giàn lan: Hướng của giàn lan rất quan trọng. Làm sao để lúc nào vườn cũng có ánh sáng và bóng râm.
Hiện nay có lưới nilon màu đen có tác dụng tản nhiệt và hạn chế ánh sáng được bán rộng rãi nên rất thuận tiện, giàn lan không cần phải theo hướng nữa mà tùy theo thế đất của mình làm giàn lan thế nào cũng được.
+ Sườn giàn lan: Sườn giàn lan cần phải làm cho thật chắc chắn.
            - Trụ đứng: Trụ phải được trồng bằng sắt hoặc bằng bê tông để đảm bảo lâu dài, có nhiều cây chằng ngang dọc để giữ vững. Cột trụ phải cao khoảng 3-3.5m.
            - Giàn che nắng: Dùng để che ánh sáng trực tiếp. Thường làm bằng lưới nilon, chỉ cần căng cho thật phẳng vài sợi dây thép là lợp lưới được.
            Tương tự làm giàn lan Dendrobium nhưng phải làm luống thay vì làm giàn treo và kệ.

+ Luống trồng:
            – Chiều dài của luống trồng lan tuỳ thuộc vào diện tích đất. Tuy nhiên chiều dài luống không nên làm quá dài bất tiện cho việc đi lại chăm sóc.
            – Chiều rộng luống có thể 0,7m hoặc 1,2m tùy theo bố trí trồng 2 hàng cây hay 4 hàng cây.
            – Chiều cao của luống tính từ mặt đất là 30cm
            – Luống cách luống 0,6m để làm lối đi.

2. Điều kiện trồng và cách trồng:

             - Nhiệt độ: Mokara thuộc nhóm lan ưa nóng. Nhiệt độ thích hợp ban ngày không dưới 210C. Nhiệt độ ban đêm không dưới 18.50C.
            - Anh sáng: Mokara là loài cây ưa sáng. Anh sáng yếu cường độ quang hợp giảm khi đó cây thiếu dinh dưỡng và không ra hoa. Vườn che nắng 50-60% ánh sáng tự nhiên cây sẽ phát triển tốt.
            - Tưới nước: Tưới theo mùa. Do mokara cần độ ẩm cao nên mùa khô tăng cường tưới nước để tránh hiện tượng rụng lá và giảm cường độ quang hợp.
            - Độ thông thoáng: Những vùng thiếu thông thoáng dễ gia tăng bệnh cho lan. Còn trường hợp ở nơi quá thông thoáng như đồng trống gia tăng bốc hơi nước làm cho môi trường có độ ẩm thấp, cây thoát hơi nước mạnh làm cây kém phát triển do vậy cần phải che chắn.
            - Kiểu trồng: Lan Mokara có thể được trồng trên lưới, trồng trong luống có chứa vỏ đậu, trồng trong các chậu gốm, nhựa không có chất trồng hoặc có chất trồng là xơ dừa, vỏ đậu, than; hoặc được trồng bằng cách bó vào trụ xi măng đứng. Tuy nhiên kiểu trồng trên các luống có chứa vỏ đậu là cách trồng phổ biến nhất và hiệu quả nhất.

            - Đất trồng: Đất chọn trồng mokara phải cao ráo, thoáng mát và có tỷ lệ cát cao.
            - Chuẩn bị luống trồng: luống trồng làm thành khung hình chữ nhật để cho vỏ đậu vào không bị trôi chảy.
            - Trồng cây: Cây giống MOKARA có hai nguồn chủ yếu, một là nhập khẩu từ Thái Lan; hai là từ các nhà vườn, nhưng cho dù từ nguồn nào thì việc phòng trừ nấm bệnh cho cây trước khi xuống giống.
            - Dùng dây ni lon bó từ 5-10 cây và ngâm vào nước có pha thuốc trừ nấm VICARBEN theo tỷ lệ 2/3 lượng ghi trên  bao bì, nhúng vào cho ướt đều và  vớt ra treo ngược cho ráo nước, cứ treo như thế cho đến khi đem xuống giống.
            - Cách trồng: Các cây lan Mokara được buột đứng vào các nẹp đã chôn xuống vỏ đậu sao cho gốc lan không chạm vào vỏ đậu. Trồng cây cách cây 30cm

3. Chăm sóc và bón phân:

            Duy trì độ ẩm cao nếu mùa nắng tưới ngày 2 lần, Che nắng 50-60%

            - Phân bón: Có thể chia ra 4 giai đoạn để tưới phân

a. Giai đoạn lan phục hồi và ra rễ non:

            Phun phân bón lá HVP 1601WP-PL(30–10–10), lượng dùng 10 g /16 lít nước ,phun ướt đều cây lan hoặc hỗn hợp môi trường. Tuỳ theo cây phát triển như thế nào và kích thươc lớn nhỏ mà phun. Trung bình với lượng dung dịch phân như trên có thể phun 350 cây lan con. -Phun đều, định kỳ 3 – 5 ngày/lần. Nếu trồng lan trong chậu ,dùng phân bón lan dạng túi lọc HVP 1602-HK1(nhỏ đến trưởng thành) ,đặt 2-3 túi/chậu, định kỳ 1tháng/thay1lần. Có thể dùng sản phẩm phân bón lá K.HUMAT HVP 401N-PHONG LAN để kích ra rể lan con, hoặc dùng HVP 1001S-PL SUPER PHONG LAN để lan con mau lớn, nẩy nhiều chồi mới.

b. Giai đoạn trưởng thành :

             -Khi cây trưởng thành, phun phân HVP 1601WP-PL(20–20–20) định kỳ 3-7 ngày/lần ;để giúp lan ra rể mạnh nên phun HVP VITAMIN B1 định kỳ 7 ngày/lần ; khi cây đã sung mãn ,phun HVP 1601WP(10–50–10) để kích thích ra hoa.Có thể phun HVP 1601WP-PL(19-31-17)để kích thích ra hoa. Nếu trồng lan trong chậu ,dùng phân bón lan dạng túi lọc HVP 1602-HK2(giai đoạn kích thích ra hoa),đặt 2-3 túi/chậu,định kỳ 1tháng/thay1lần.  

            - Dùng phân  HVP ORGANIC rải gốc 10g/gốc. Định kỳ rải gốc 1-1.5 tháng/lần. Rải phân khi rễ Mokara xuống nhiều và chạm với vỏ đậu .

c. Giai đoạn ra hoa

             -Khi cây vừa trổ hoa thì phun phân HVP 1601WP(10–20–30) để hoa có màu sắc đẹp và lâu tàn ,định kỳ 3-7 ngày/lần. Phun bổ sung HVP VITAMIN B1 định kỳ 7 ngày/lần để giử cho bộ rể luôn sung mãn. Nếu trồng lan trong chậu, dùng phân bón lan dạng túi lọc HVP 1602-HK3(giai đoạn sau ra hoa), đặt 2-3 túi/chậu,định kỳ 1tháng/thay 1 lần.  

            - Dùng phân  HVP ORGANIC  rải gốc 10g/gốc. Định kỳ rải gốc 1-1.5 tháng/lần
d- Giai đoạn khi hoa đã tàn hoặc cắt cành rồi:

             Nên đổi sang dùng phân HVP 1601WP (30–10–10) để cây tăng trưởng ra chồi và lá nhanh

4. Phòng trừ sâu bệnh

   Thực hiện phun phòng định kỳ 10-15 ngày /lần. Sử dụng luân phiên các loại thuốc khác nhau  

    a. Bệnh hại lan:

      * Bệnh đen thân cây lan: Do nấm Fusarium sp.gây nên.

         Phòng trị:Nên tách những cây bị bệnh để riêng và dùng thuốc phòng trừ hay nhúng cả cây vào thuốc trị nấm. Nếu cây lớn hơn thì cắt bỏ phần thối rồi phun thuốc diệt nấm như Carbocine 1/2000; Zineb 3/2000; Benlate 1/2000.

       *Bệnh đốm lá: Do nấm Cercospora sp. gây nên. Bệnh thường phát sinh mạnh trên cây lan Dendrobium sp., gây hại trong mùa mưa ở những vườn lan có độ ẩm cao. Phun thuốc trừ nấm (như trên).

       *Bệnh thán thư: do nấm Collectotrichicum sp. gây ra. Bệnh phát triển mạnh vào mùa mưa nên phải phòng trừ trước. Thường cắt bỏ lá vàng rồi phun thuốc diệt nấm 5 – 7 ngày/1 lần.

       * Bệnh thối mềm vi khuẩn: Do vi khuẩn Pseudomonas gladioligây ra. Vết bệnh có hình dạng bất định, ủng nước, màu trắng đục, thường lan rộng theo chiều rộng của lá. Gặp thời tiết ẩm ướt mô bệnh bị thối úng, thời tiết khô hanh mô bệnh khô tóp có màu trắng xám. Cắt bỏ phẩn bị mềm nhũn do nhiễm bệnh,phun thuốc trừ vi khuẩn như Starner , Avalon .

         Để phòng trừ bệnh do nấm, trước hết cần bảo đảm cho cây đủ dinh dưỡng và tỷ lệ N:P:K phải cân đối. Dư N và thiếu K thường làm cho lá mềm, dễ nhiễm bệnh. ánh sáng phải đầy đủ để giữ độ cứng cho lá . Lá bị gãy do dư N, thiếu K hay do thiếu ánh sáng.Không tưới dư nước vì dễ làm cho rễ và đọt úng. Phun thuốc phòng ngừa thường xuyên 1-2 lần/ tháng. Nếu thấy bệnh xuất hiện cần phun nhiều hơn (2-3 lần/ tuần ) cho đến khi triệu chứng bệnh giảm thì trở lại phun theo cách phòng ngừa.

         Các thuốc trừ nấm có thể sử dụng là: . Aliette ; Rovral : trừ bệnh thối đọt, thối cổ rễ ở cây con; Zineb, Maneb, Captan; Benlate; cerezan, Sumi-eight ; Antracol... Các thuốc có chứa gốc Cu (Đồng) chỉ nên sử dụng ở cây trưởng thành và không nên dùng nhiều lần trong một thời gian ngắn. 

     b. Sâu hại lan:

       * Rệp vảy: Rệp thường bám trên các thân giả hành còn non. Phòng trị bằng cách: Dùng bàn chải chà xát rồi nhúng cây lan vào dung dịch thuốc Malathion 50 pha loãng.

        * Bọ trĩ: Gây hại chủ yếu trong mùa nắng. Dùng Malathion 5 mg/bình 4 lít nước, phun 1 tuần/lần, phun liên tiếp liên tục trong 3 tuần.

Tổng hợp

Giới thiệu về lan Hài

Giống Lan Hài Paplliopedilum gồm hơn 66 loài phân bố từ Ấn Độ, New Ghine và vùng Đông Nam Á, người Pháp gọi loài thuộc giống này là Hài vệ nữ Sabot de Venus và người Anh dùng với ý nghĩa tương tự Lady's slippers

Họ phụ: Cypripedioideae. Tông Cypripedieae.

Ở Việt Nam có ít nhất 10 loài lan Hài, trong đó có 1 loài đặc hữu được cả thế giới ưa chuộng là hài hồng (Paphiopedilun Delenatii). Trước đây loài này rất hiếm nhưng từ năm 1993 trở lại đây, loài này được phát hiện có nhiều ở vùng căn cứ Bác Ái thuộc huyện Ninh Sơn (Ninh Thuận), vùng Hòn Nhạn (Phú Yên) và Krông Bông (Đaklak).
Ba loài cho màu sắc đẹp có giá trị thương mại hiện nay đang khai thác nhiều là Paphiopedilum Callosum (Vân Hài), Paphiopedilum Vilosum (Kim Hài) và Paphiopedilum Appletonianum (Hài cánh sen).

 Paphiopedilum Callosum (Vân Hài)

Paphiopedilum Vilosum (Kim Hài)

Paphiopedilum Appletonianum (Hài cánh sen)

Quê hương của 3 loài lan Hài đẹp thông dụng là vùng cao nguyên Nam Trung Bộ có cao độ thấp hơn 1000m, trải dài từ Di Linh đến Lang Hanh. Nếu như loài Paphiopedilum callosum (Vân hài) chỉ mọc trên đất dựa suối, thì loài Paphiopedilum appletonianum chỉ mọc trên những hốc đá, dưới thác nước cao, còn loài Paphiopedilum villosum lại ở dạng trung gian có thể mọc trên đất và trên cây hay trên đá.
Hai loài P. callosum và P.appletonianum có dạng lá gần giống nhau nhưng phát hoa và hoa của chúng rất khác nhau. P.callosum có phát hoa trung bình 20cm, trong khi P. appletonianum có phát hoa dài 40-50cm. Cả 3 loài đều cho 1-2 hoa trên 1 trục phát hoa với đường kính 10-15cm.

Paphiopedilum thích một nhiệt độ mát và ẩm từ 18^oC - 21^oC. Cây thích ẩm, nhưng không chịu úng, ánh sáng cần thiết khoảng 30% với cường độ 8.000-10.000 Lm/m2. Giá thể cấu tạo như Hạc đỉnh, dinh duỡng phân bón cũng tương tự. Các loài thuộc giống này không có mùa nghỉ vì thế phải tưới nước rất đều đặn 3 lần/ngày trong mùa nắng và 2 lần/ngày vào mùa mưa. Paphiopedilum là lan có pH của giá thể và nước tưới cao, pH từ 6,5 đến 7.
Paphiopedilum có căn hành dưới đất, nên có khả năng mọc con như một số loài tre. Việc nhân giống được tiến hành khi cây con đã đến tuổi trưởng thành, có thể tách cây con ra khỏi cây mẹ với một ít giá thể có bám rễ và trồng vào một chậu khác.
Vì cùng chung một họ: Cypriprediae và hoa lại trông hơi giống nhau, cho nên nhiều người gọi chung 5 loại: Cypripedium, Mexipedium, Paphiopedilum, Phramipedium và Selenipedium đều là Nữ hài hay Vệ hài "Cyps". Sở dĩ loài hoa này có tên kể trên bởi vì hình dáng giống như một chiếc hài và do chữ Hy Lạp mà ra: Paphos = Venus (Vệ nữ) Pedilon = sandal (giầy dép) và thường được gọi chung là Lady's Slipper Orchids. Giống lan này hoa lâu tàn, có khi tới 2 tháng. Nữ hài Paphiopedilum có khoảng chừng 75 giống mọc ở Á Châu, Việt nam có khoảng trên 20 giống, trong đó có vài cây lai giống do thiên nhiên.

                                                                                                                                Lê Hữu Thuận