Kiến thức cơ bản trồng, chăm sóc Dendrobium

Chọn vị trí làm vườn phải thông thoáng để môi trường lúc nào cũng ẩm và mát mẻ để lan có thêm điều kiện thuận lợi để phát triển. Tuy nhiên, ở đâu có mặt bằng thì ở đó có thể trồng lan được. Chủ yếu là phải tạo ra được điều kiện tiểu khí hậu của vườn lan như làm vòi nước phun sương, quan tâm tưới nhiều hơn để giữ ẩm …

1. Làm nhà lưới trồng lan

Hướng giàn lan: Hướng của giàn lan rất quan trọng. Làm sao để lúc nào vườn cũng có ánh sáng và bóng râm.

Hiện nay có lưới nilon màu đen có tác dụng tản nhiệt và hạn chế ánh sáng được bán rộng rãi nên rất thuận tiện, giàn lan không cần phải theo hướng nữa mà tùy theo thế đất của mình làm giàn lan thế nào cũng được.

Sườn giàn lan: Sườn giàn lan cần phải làm cho thật chắc chắn.

Trụ đứng: Trụ phải được trồng bằng sắt hoặc bằng bê tông để đảm bảo lâu dài, có nhiều cây chằng ngang dọc để giữ vững. Cột trụ phải cao khoảng 3-3.5m.

Giàn che nắng: Dùng để che ánh sáng trực tiếp. Thường làm bằng lưới nilon, chỉ cần căng cho thật phẳng vài sợi dây thép là lợp lưới được.

Giàn treo lan: Dùng để treo phong lan, giàn này tốt nhất nên làm bằng thép không rỉ hoặc gác bằng cây tầm vông, tre hay ống nước tròn để móc chậu lan vào. Giàn treo nên làm cao khoảng 1,8m để đi vào chăm sóc không bị vướng. Cây thép không rỉ hay tầm vông (ống nước, tre…) phải gác song song, cách nhau khoảng 30 cm/cây. Khoảng độ 5 – 6 cây tầm vông nên chừa 1 lối đi rộng 0,6m để tiện tưới nước và chăm sóc.

Treo giò lan phải treo chậu có cùng  chiều dài, móc treo lan cũng có độ dài bằng nhau và trồng cùng độ tuổi, cùng loại phong lan để dễ chăm sóc, ngay hàng thẳng lối trông mới đẹp.

Giàn treo lan

Kệ để lan: Chúng ta có thể làm kệ để lan. Kệ cao cỡ 0,8 m có lỗ vừa bằng chậu, không phải tốn móc treo và tầm vông giữa giàn; đồng thời để được nhiều chậu.

Kệ để lan

Ngoài ra chúng ta có thể làm luống để trồng

2. Yêu cầu sinh thái

Nhiệt độ: Dendrobium thích hợp vùng khí hậu ấm áp. Nhiệt độ ban ngày khoảng 27-320C, nhiệt độ ban đêm 16-180C. Nhiệt độ thấp làm cây rụng lá.

Ánh sáng: Lan Dendrobium rất cần ánh sáng, Lượng ánh sáng cần khoảng 70% ánh sáng mặt trời. Ánh sáng quá cao làm cây bị cháy lá. Trường hợp thiếu sáng cây ốm yếu, lá mỏng, hoa nhỏ và không có hoa.

Độ ẩm: Dendrobium cần độ ẩm 50-80%

Độ thông gió: Chọn vị trí làm vườn phải thông thoáng để môi trường lúc nào cũng ẩm và mát mẻ để lan có thêm điều kiện thuận lợi để phát triển. Tuy nhiên, ở đâu có mặt bằng thì ở đó có thể trồng lan được. Chủ yếu là phải tạo ra được điều kiện tiểu khí hậu của vườn lan như làm vòi nước phun sương, quan tâm tưới nhiều hơn để giữ ẩm …

3. Cách trồng lan dendrobium

Cây giống dendrobium mới mua về phải đặt ở vị trí thoáng mát, và tiến hành phòng trừ nấm bệnh cho cây trước khi trồng.

Giá thể trồng thông thường trồng bằng than gỗ, vỏ thông, dớn, xơ dừa, gạch… Nhưng phải sát trùng trước khi trồng. Chậu thường dùng là chậu nhựa hoặc chấu đất

Trồng lan trong chậu nhựa

Cách trồng:

Cách trồng Dendrobium phổ biến nhất hiện nay là trồng trong chậu. Trồng cây sát mép chậu và hướng chồi phát triển nằm phía trong. Trồng chặt để không bị lung lay.

Trồng trên thân cây:

Có thể trồng trên thân cây sống hoặc thân cây đã chết. Đối với cây sống trong quá trình trồng phải chú ý tán cây sao cho ánh sáng phù hợp với lòai lan được trồng. Đối với cây chết chọn các cây gỗ rồi cưa thành khúc sau đó bó các đơn vị lan vào thân gỗ và chăm sóc

4. Cách chăm sóc

Tưới nước: Tưới nước giúp duy trì độ ẩm trong giai đoạn tăng trưởng. Lượng nước tưới tuỳ theo giai đoạn sinh trưởng, phát triển của cây và tuỳ theo mùa. Thường mùa nắng tưới 2 lần vào lúc sáng sớm và 3 giờ chiều. tưới ướt lá và giá thể

Bón phân: Có thể tạm chia 3 giai đoạn chính để bón phân cho lan:

a. Giai đoạn cây con: Từ cây mô mang ra vườn ươm đến khi ra đến vườn trồng sản xuất (khoảng 4-6 tháng)

Một số loại phân thường dùng:
Atonik dùng 2-6 giọt/lít nước
NPK 30-10-10 hoặc NPK 30-15-10 dùng 0.5g-1g/l
Vitamin B1 dùng 1ml/lít

Phun định kỳ 2 lần/tuần, có thể sử dụng NPK kết hợp với vitamin B1 để tưới cho lan con.

b. Giai đoạn cây ra vườn sản xuất đến cây trưởng thành: đây là giai đoạn tăng trưởng mạnh nhất

Một số loại phân thường dùng:

Phân cá Fish Emulsion 1ml/l
NPK 20-20-20 (1-1.5gam/lít)
Vitamin B1 dùng 1ml/lít
NPK 30-15-10 dùng 1-1.5g/lít Phun định kỳ 5 ngày/ lần.

Cách dùng:

Phân NPK 30-15-10 kết hợp vitamin B1 phun 2 lần/tuần. Phun liên tiếp 2-3 tuần; sau đó phun 1 lần NPK 20-20-20; tiếp theo phun phân cá. Sau đó phun lặp lại phân 30-15-10 và Vitamin B1 như từ đầu.

Ngoài ra có thể bón thêm vào gốc bằng phân Dynamic 5-7 cục/gốc.

c. Giai đọan cây chuẩn bị ra hoa và nuôi hoa:

Đây là tuổi liên quan đến quá trình hình thành mầm hoa, chất lượng hoa và độ bền của hoa

Một số loại phân dùng:

NPK 20-20-20 (1-1.5gam/lít)
Phân cá Fish Emulsion 1ml/lít nước
Vitamin B1 dùng 1ml/lít
NPK 6-30-30 1g/l

Phòng trừ sâu bệnh: Thực hiện phun phòng định kỳ 7-10 ngày /lần. Sử dụng luân phiên các loại thuốc khác nhau.

Thuốc trừ bệnh thường dùng là Rhidomil, Aliette, Score, Vicarben

Thuốc sâu: Decis, Bassa, B thái lan…

Nguồn : Hà Loan – Trung tâm công ngệ sinh học

Lan Dendrobium

Hầu như anh em dòng họ của giống Dendrobium là những loài hoa rất lâu tàn, trung bình - 2 tháng. Cá biệt có loài trên 3 tháng, hoặc có thể hoa nở suốt năm bởi các chồi hoa mới luôn luôn thế các chồi hoa củ

    Dedrobium là một giống lan có nhiều loài trong họ Orchidaceae giống gồm hơn 1.600 loài. Giống chiếm vị trí lớn nhất là Bulbopllyllum. Phân bố trên các vùng thuộc Châu Á nhiệt đới, tập trung nhiều nhất ở đông Nam Á và Úc Châu. Nếu như các nước Nam Mỹ tự hào về các loài thuộc giống Cattleya tuyệt đẹp của mình, thì các nước Đông Nam Á cũng hãnh diện vì có giống Deldrobium vô cùng phong phú. Không có một dạng chung nhất về hoa, cây, cũng như cách trong của giống Dendrobium với số loài quá lớn này. Điều kiện sinh thái cũng rất đa dạng, có nhiều loài chỉ mọc và ra hoa ở vùng lạnh, có loài ở vùng nóng, có loài trung gian. Cũng có loài thích nghi với bất cứ điều kiện khí hậu nào.

   Căn cứ vào cách sống của các loài thuộc giống Dendrobium có thể chia ra làm 2 dạng chính: dạng thường hay nobile và dạng đứng hay phalaenopsis. Dạng thứ nhất đòi hỏi nhiệt độ thấp và kết quả lai giống ít tiến bộ. Do vậy nhiều nhà chơi hoa lan ở thành phố ta ưa thích kiểu Phalaenopsis hơn vì Dendrobium dạng này đòi hỏi nhiệt độ nóng nên dễ thành công, nhiều cây lai phong phú và đa dạng. Cả hai dạng đều sống với điều kiện nhiều ánh sáng.

    Tuy nhiên, nếu xét trên khía cạnh thương mại, ta có thể dùng mô hình sau cho các loài thuộc giống Dendrobium các loài thuộc giống Dendrobium dùng cho mục đích kinh doanh là lan đa thân với nhiều giả hành. Căn hành với khoảng cách giữa các mát ngắn hơn Cattleya, các giả hành thường mang một thân với nhiều lá mọc xen kẽ, trên thân có rất nhiều mắt ngủ. Chính nhờ các mát này mà các loài thuộc giống Dendrobium có thể nhản giống nhanh bằng phương pháp thiết nhánh thông thường so với các giống lan khác. Không có sự khác biệt rõ rệt giữa các mắt ngủ trên căn hành và trên thân. Hoa có thể mọc từ thân thành từng chùm hay từng hoa cô độc. Có một số loài rụng hết lá trước khi ra hoa. Các chồi hoa không những mọc trên các giả hành mới, mà có thể mọc trên các giả hành cũ nữa, vì thế giống Dendrobium khi ra hoa nó cho một số lượng cành hoa nhiều hơn bất kỳ một loại lan nào khác, chính vì thế, ngày nay nó chiếm ưu thế trên thị trường hoa cắt cành Vị trí của hoa trên giả hành cũng biến thiên, có thể giữa các đọt lá hay từ các mắt ngủ trên thân gần ngọn, cũng có thể trên ngọn cây keiki. Hoa có thể rũ xuống hay đứng thẳng.

    Dendrobium cũng là giống rất phong phú về màu sắc và hình dạng hoa. Chính vì thế người Việt Nam dùng những hình tượng khác nhau dể tượng trưng cho một số loài Dendrobium nào đó: một con chim bồ câu trắng - lan Bạch câu, một loài hạc lẻ loi - lan Giả hạc, hay một đàn bướm vàng bay trăng gió - lan Kim điệp và nếu ta đã có lần nhìn thấy lan đong tu nó rộ trong rừng với thế buông xuôi của dòng thác đổ, ta mới thất được sự tưởng tượng vô cùng phong phú của đầu óc người Việt Nam ta.

    Các loài thuộc giống Dendrobium được ưa chuộng hiện nay là các loài có hoa to theo dạng hoa Hồ Điệp, đài và cánh thẳng, nhiều hoa và lau tàn.

    Hầu như anh em dòng họ của giống Dendrobium là những loài hoa rất lâu tàn, trung bình - 2 tháng. Cá biệt có loài trên 3 tháng, hoặc có thể hoa nở suốt năm bởi các chồi hoa mới luôn luôn thế các chồi hoa củ như các giống Dendrobium Caesar Alba, Delldrobium Caesar La tin... Tuy nhiên có loài cũng sớm nở tối tàn như lan Thạch hộc (Dendrobium crulllenatum)

    Thế giới Dendrobium là một thé giới vô cùng phức tạp, ngay sự ra hoa thuộc loài các giống cũng có 2 lĩnh vực hoàn toàn khác nhau: một nhóm gồm các loài thuộc giống Dendrobium ra hoa vào đầu mùa mưa do quá trình khô hạn trong mùa nắng, nhóm khác ra hoa vào dịp Tết và hiện nay chưa được biết một cánh chắc chắn do ảnh hưởng của quang kỳ hay sự thọ hàn, hoặc do tác động hiệp trợ của cả 2 yếu tố.

    Nhiệt độ, ẩm độ, tưới nước:

    Giống Dendrobium gồm nhiều loài thích nghi với các điều kiện sinh thái khác nhau. Có thể tạm chia Dendrobium làm 2 nhóm chính: nhóm ưa lạnh và nhóm ưa nóng.

    Nhóm Dendrobium ưa lạnh sinh trưởng và phát triển tốt ở nhiệt độ lý tưởng là 15độ C gồm các giống được lấy từ các vùng cao nguyên của Việt Nam và Miến Điện trên cao độ 1000m ví dụ các loài Vảy cá (Dendrobium Linlleyi), Thủy Tiên Tím (Dendrobium amabile), Long nhãn kim điệp (Dendrobium fimbriatum). Các loài này nếu được trồng ở nhiệt độ cao hơn hoặc bằng 25độ C, thì cây vẫn sống, nhưng phát triển yếu hơn và hiếm bao giờ ra hoa.

    Nhóm Dendrobium ưa nóng, gồm đa số các giống Dendrobium rừng của Châu Úc, Indonêxia, Malaixia và các loài của giống Dendrobium lai hiện được trồng tại thành phố Hồ Chí Minh và các tỉnh phía Nam, nhiệt độ thích hợp cho các hoài của nhóm này là 25oc. Tuy nhiên các giống Dendrobium lai chịu được một nhiệt độ cao hơn nhiều.

    Ngoài ra còn có một nhóm Dendrobium trung gian có thể sống ở cả vùng lạnh và vùng nóng, những ở vùng lạnh cây sinh trưởng và ra hoa nhiều hơn ví dụ các loài Dendrobium Primulinum, Dendrobium fanmeri, Dendrobium chrysotoxum nhiệt độ lý tưởng của các loài này là 20oc. Dendrobium cũng như đa số các giống lan khác chỉ phát triển tốt trong điều kiện không khí ẩm và thoáng ẩm độ tương đối cần thiết là 40% -70%. Cấu tạo giá thể quá ẩm và úng là điều kiện bất lợi cho sự sinh trưởng của giống Dendrobium vì có thể toàn bộ rễ bị thối và biểu hiện là các cây con keiki mọc từ phần ngọn của thân.

    Ở thành phố Hồ Chí Minh, Dendrobium được trồng trong điều kiện ánh sáng nhiều hơn, 70% ánh sáng khoảng 20.000-30.000 1m/m2, vì thế các loài thuộc giống này sẽ được tưới nước nhiều hơn Cattleya: 2 lần/ngày từ tháng 5 đến tháng 11, 3 lần ngày từ tháng 12 đến tháng 2 và 1 lần/ngày từ đầu tháng 3 dện cuối tháng 4. Sự tưới nước 1 lần./ngày trong mùa nghỉ sẽ làm cho các giả hành của giống Dendrobium rụng lá và nhăn nheo nhưng điều chắc chắn xảy ra khi mùa mưa đến, những chồi non sẽ mọc lên rất nhanh và rất mạnh, các chồi hoa sẽ hình thành dần. Hoa sẽ nở trong thời gian 3 tháng sau khi mưa, và có thể kéo dài đến tháng 12.

    Nếu phân bón là điều kiện quyết định sự ra hoa của Cattleya, thì sự thay đổi các điều kiện sinh thái trong mùa nẫng và mùa mưa là nguyên nhân chính quyết định sự ra hoa của các loài thuộc giống Dendrobium (một số loài khác thuộc giống này ra hoa vào dịp Tết sẽ nói rõ ở phần ánh sáng). Quá trình khô hạn trong mùa nghỉ từ đầu tháng 3 đến cuối tháng 4 sẽ giúp cây dự trữ dưỡng liệu để chuẩn bị một mùa hoa hứa hẹn trong tương lai.

    Khái niệm về mùa nghỉ đối với một số giống lan nói chung và giống Dendrobium nói riêng là hoàn toàn mới. Ở thành phố Hồ Chí Minh và các tình phía Nam, từ lâu các nhà vườn ở đây đều trồng lan không có mùa nghỉ.

    Mùa nghỉ là thời gian tuyệt đối cần thiết đối với giống Dendrobium sự theo dõi trong 5 năm (1979 - 1983) cho thấy rằng đối với loài Dendrobium American Beauty, Delldrobium Pompadour... một thời gian nghỉ 2 tháng sẽ giúp cây lan đến tuổi thành thục và có thể thu hoạch từ 3 - 4 cành hoa, mỗi cành từ 20-25 hoa rất dễ dàng, một vấn đề mà các nhà trồng lan đang ao ước và đây cũng là mấu chốt giải quyết phẩm chất các cành hoa Dendrobium sẽ xuất khẩu trong tương lai.

    Ánh sáng:

    Dendrobiun là giống ưa sáng) có thể trồng trong điều kiện ánh sáng trực tiếp hay khuếch tán ánh sáng hữu hiệu cho giống Dendrobium là 70%, vì thế giàn che

    với độ che sáng 30% dưới đấtt và 40% ở trên cao với cường độ ánh sáng từ 15.000-30.000 lm/m2 rất thích hợp cho sự phát triển của Dendrobium. Các chậu Dendrobium được treo trong giàn không nên quá gần nhau, mà phải có khoảng cách 25cm cho các loài có dạng lớn và 15cm cho các loài có dạng nhỏ, nhằm mục đích tạo cho cây có đầy đủ ánh sáng và độ thoáng. Nếu có đầy đủ giống, ta nên trồng một loài Dendrobium đồng nhất trong giàn, hoặc nếu một giàn trồng nhiều giống khác nhau nên chọn những cây cùng kích thước (để sự phân bố ánh sáng được điều hòa) và những cây cùng tuổi (để việc sử dụng phân bón dễ dàng hơn).

    Dendrobiun có thể trồng dưới ánh sang trực tiếp cây vẫn phát triển tốt, tuy nhiên để ngăn ngừa trường hợp cây bị bỏng lá, ta phải tập cho các cây thích nghi từ từ và các chậu khi trồng phải treo hởi khít vào nhau. Đối với các loài thuộc giống Dendrobium, phải nên nhớ, thà rằng cây bị bỏng lá vì thừa ánh sáng lơn là thiếu. Thiếu ánh sáng đối với các loài thuộc giống này sẽ gây ra sự thoái hóa rõ rệt, số lượng hoa cung rất ít cây èo ọt. Trái lại, thừa ánh sáng đối với các loài thuộc giống Dendrobim, chỉ làm cho cây xấu đi vì lá quá vàng hoặc các giả hành trơ trụi, nhưng cây sẽ thích nghi dầ và vẫn đảm bảo cây ra hoa nhiều và đẹp. Dù sao điều kiện ánh sáng lý tưởng vẫn cho kết quả tối nhất.

    Ngoài ra thời gian chiếu của ánh sáng trong ngày là điều kiện quyết định sự ra hoa của một số loài chịu ảnh hưởng bởi quang kỳ, ví dụ: lan Giá hạc, Long tu, Kim điệp chỉ ra hoa với điều kiện ánh sáng có thời gian chiếu ít hơn 10 giờ trong ngày. Tuy nhiên, một giả thiết khác cần được nghiên cứu cung có thể các loai hoa này ra hoa do sự thọ hàn vào tháng 12. Loài lan Thạch hộc chỉ cần bị lạnh trong vài giờ, cây sẽ trổ hoa sau 1 tuần lễ.

    Nhu cầu phân bón:

    Phải nhớ rằng Dendrobim thân đứng là loài lan đòi hỏi dinh dưỡng cao, vì thế chúng cần rắt nhiều phân bón và có thể dùng rất nhiều dạng phân bón khác nhau.Còn các loại Dendrobium thân thòng ăn phân yếu phải dùng nồng độ thật loãng. Phân heo có thể dùng rất tốt bằng dạng tưới pha thật loãng hay phân khô vò chặt thành từng viên dài đặt phía trên bề mặt giá thể. Phân bánh dầu khô cung được dùng hữu hiệu bằng cách ngâm nước rồi pha thật loãng để tưới hay dùng thắng từ viên bánh dầu khô: dùng đầu ngón tay đặt cách xa giả hành khoảng 5cm. Rễ lan sê hấp thụ dần dần các dưỡng chất được phóng thích qua quá trình tưới bước. Một số các loại phân hữu cơ khác cũng được dùng như phân tôm cá, phân trâu bò khô... Các loại phân vô cơ được dùng, thường có công thức 30-10-10 dùng 3 lần/1 tuần với nồng dộ 1 muỗng cà phê/41ít. Trong suốt mùa tăng trưởng (từ đầu tháng 5 đến cuối tháng 1) một tháng trước khi bước vào mùa nghỉ (trong suốt tháng 2) ta bón phân 10-20-30 làm 2 lần/1 tuần để tạo một sức chịu đựng cho cây trước khi bước vào mùa nghỉ. Trong mùa tang trưởng nếu cây có nụ hoa, ta thay phân 30-10-10 bằng phân 10-20-20 với chu kỳ bón như trên cho đến kho hoa tàn. Trong mùa nghỉ hoàn toàn không bón phân. cho Dendrobium, hay đúng hơn giảm và không bón phân cho Dendrobium khi cây hoàn tất thời kỳ tăng trưởng hằng năm của nó. Thường Dendrobium hoàn tất thời kỳ tăng trưởng vào tháng 9 đến tháng 10 khi mà những lá cuối cùng eủa nó thấy được trên đỉnh giả hành và thân. Thời kỳ tăng trưởng hoàn tất, bạn giảm nước tưới và thức ăn từ từ cho đến khi không còn gì nữa trong một thời gian chừng 4 tuần, vào lúc này cây cần càng nhiều ánh nắng càng tốt- phối hợp Với điều kiện khí hậu tháng 12 ngày ngắn và nhiệt độ mát - những giống thay lá hằng năm chuẩn bị rụng lá để hình thành phát hoa. Các giống không thay lá ít biểu lộ hơn và thường chỉ rụng một đến hai lá ở các giả hành và thân già ít khi các nhà vườn trồng lan, dùng các loại phân riêng rề, thường phân bón được dùng ở dạng hỗn hợp gồm vô cơ, và đôi khi những chất phụ gia là các loại sinh tố và các nguyên tố vi lượng.

    Mặc dù các loài thuộc giống Dendrobium cần và sử dụng rất nhiều phân bón, nhưng bạn phải cẩn thận, phân bón chính là con dao hai lưỡi, lạm dụng phân bón dù là phân hữu cơ cũng đun đến tác hại, kết quả cuối cùng là sự chết. Bạn có thể giảm nồng dộ phân bón theo tỷ lệ, để rút ngắn thời gian tưới giữa 2 lần, nhưng nếu tăng nồng độ phân bón, nhằm mục đích kéo dài thời gian giữa 2 lần tưới là một ý nghĩ sai lầm.

    Cấu tạo giá thể:

    Giá thể của Dendrobium có cấu tạo tương tự như các loài thuộc giống Cattleya, nghĩa là chậu phải thật thoáng và không úng nước. Tuy nhiên do bản năng sinh học và cấu trúc thực vật với giả hành có thân, các loài thuộc giống Dendrobium có thể dùng giá thể hơi ẩm hơn Cattleya chút ít nhưng không được làm thối căn hành. Vì thế một số loài Dendrobium có thể phát triển trên các giá thể là xơ dừa hay cá quả dừa, dùng như một cái chậu chứa sẵn giá thể. Tuy nhiên nếu giá thể là xơ dừa phải hạn chế số lần tưới nhóc, nếu chậu là quả dừa nguyên phải cưa phần đáy, nếu không cây bị thối vì quá ẩm. Cũng có thể trạng cây lan endrobium với căn hành cách đáy chậu khoảng 3cm, rồi rải thật thoáng xung quanh căn hành một số rễ lục bình giặt sạch. Với xách trồng này thì kích thước chậu và cây phải thật tương xứng. Tuy nhiên, giá thể than và gạch vản tỏ ra hiệu quả nhất.

    Mùa nghỉ:

    So với Cattleya, mùa nghỉ của các loài thuộc giống Dendrobium, cần thiết hơn nhiều mùa nghỉ của Dendrobim quyết định phẩm chát hoa trong mùa mưa đến. Tùy địa phương việc chọn thời gian nghỉ Dendrobium có khác nhau, riêng ở thành phố Hồ Chí Minh mùa nghỉ của Dendrobium nên bắt dầu từ tháng 3 dện cuối tháng 4. Một câu hỏi được đặt ra là, các loài của giống Dendrobium sau khi hoàn thành giả hành, một chồi mới được phát sinh ngay lúc bắt đầu sự nghỉ ngơi, bạn phải giải quyết như thế nào ? Theo chúng tôi, nếu chồi còn nhỏ, mắt chỉ hơi phồng lên, có thể giảm bớt nước tưới và mang vào một nơi khô và mát. Nếu chồi đã lớn trên 5mm, ta phải duy trì lượng nước tưới và phân bón để đảm bảo cho cây phát triển bình thường cho đến khi chồi trưởng thành và hình thành lột giả hành hoàn chỉnh. Ta sẽ cho cây nghỉ ngơi với thời gian muộfl hơn để cây lấy lại sức, nếu không chồi non này sớm muộn cũng sẽ bị lụi và xem như cây lan đã mất đi một mất để hình thành một hướng (lead) mới.

    Thay chậu và nhân giống Dendrobium:

    Dendrobium là một giống lan rất nhạy cảm khi cấu tạo giả thể không thích hợp cho việc phát triển của nó và biểu hiện là, một số cây con mọc trên ngọn thân của các giả hành. Khi có điều này xảy ra bạn phải tiến hành thay chậu , vì chắc chắn các giá thể trong chau đã bị hư. Hiện tượng này là do cấu tạo một giá thể quá ẩm như xơ dừa. Chỉ một thời gian ngắn thay giá thể, xơ dừa bị mục và lắng xuống đáy chậu tạo thành một lớp mùn úng nước. Chính vì thế các rễ hoàn toàn trong điều kiện úng thủy sẽ bị thối toàn bộ. Ngoài ra lính lớp mùn là điều kiện

    sinh sống thuận lợi của các côn trùng các loài này tác động cùng với sự bất lợi vì thừa nước, cắn phá toàn bộ rễ của cây lan. Do bản năng sinh tồn cây lan sẽ phản ứng bằng cách mọc ra một số cây con trên ngọn để duy trì nòi giống.

    Quan sát hiện tượng các cây con mọc trên chồi ngọn cũng sẽ giúp các nhà vườn kiểm tra xem cách trồng như thế đã hợp lý chưa ? Nhất là về điều kiện nước tưới và bón phân. Ngoài ra với chu kỳ 2 năm một lần, ta nên thay chậu vì trong quá trình sinh trưởng, ít nhiều chậu bị đóng rêu, giá thể bị hư hao, cây mất cân đối.

    Việc thay chậu cũng tiến hành tương tự như Cattleya. Dendrobium và Cattleya rất giống nhau về vấn đề nhân giống, nghĩa là cũng cắt từng 3 tép một và các trình tự tiến hành cũng như Cattleya, nhưng mùa nghỉ của Dendrobium là 2 tháng. Vì thế ta phải cắt Dendrbium thành từng đoạn 3 tép trước Cattleya 1 tháng.

    Các cây con mọc trên ngọn thân thì phương pháp nhân giống đơn giản. Bạn tách rời cây con khỏi thân cây mẹ bằng một vết cất chỗ tiếp giáp. Một số người sợ rằng, với cách cắt nhu trên cây sẽ không đảm bảo tỷ lệ sống, nên vội vàng eẩt thêm một đoạn thân cây mẹ. Thật ra không có sự khác biệt nhiều về sự tăng trưởng giữa cây cắt ngay chỗ tiếp giáp và cây cất với một đoạn thân cây mẹ. Do đó một việc làm như vậy là lãng phí, vì trên đoạn thân cây mẹ này có thể cho thêm vài cây con nữa trong tương lai. Thực tế chứng minh rằng với 1 giả hành Dendrobium, nhiều khi có thể cho đến 15 cây con. Điều quan trọng là nên cất cây con vào thời điểm nào? Đối với các loài Dendrobium mạnh như Dendrobium Caesar Alba, Dendrobium Caesar Latil, Dendrobium Popadour có thể cắt cây con, khi giả hành cây con trưởng thành, mọi sự cất quá non đều cho những kết quả không tốt. Đối với các loài yếu hơn như Dendrobium Jacqueline Thomas, Dendrobium Theodore Takiguchi... ta có thể đợi cây con mọc thêm một giả hành mới, thì việc nhân giống bảo đảm hơn.

    Bạn nên có sự chọn lựa thật kỹ càng: nếu để cây con, thì cây mẹ sẽ yếu sức và ngược lại việc lấy cây con quá non sẽ có. tỷ lệ tử vong cao. Tùy hoàn cảnh và ý định sẽ giúp bạn eo một suy xét hữu hiệu nhất. Ngoài ra Dendrobium là giống giả hành có thân, vì thế hư các mắt ngủ của căn hành không gây sự chết tuyệt đối Ở cây như giống Cattleya và chính nhờ hiểu biết này, bạn có thể nhân giống các giống Dendrobium quí một giả hành duy nhất vẫn đảm bảo cây sống. Cực đoan hơn, Dendrobium có thể nhân giống bằng cách cất từng đoạn thân mang khoảng 2 mắt một, nhúng 2 đầu đoạn cắt, vào parafm hoặc bôi son, vôi... Đặt các đoạn nằm ngang, trên mặt cát ẩm, che lại bởi một lồng kính, ba llgày phun một lần dung dịch urê, 1 muỗng càphê/4 lít nhóc, cộng thêm cả sinh tố B1, với một nồng độ 10 phần triệu (10 ppm) trong thời gian 2 tuần liên tục. Sau đó chỉ phun mỗi dung dịch nửa muỗng cà-phê trong 4 lít + sinh tố Bi cho đến khi cây mọc các cây con. Phun hàng tuần trong các tuần kế tiếp.

    Sâu bệnh và các vấn đề khác:

    Vì lan Dendrobium cần được bón nhiều loại phân hữu cơ khác nhau và môi trường xơ dừa sẽ mục nát sau một thời gian ngắn được trồng. Dây là 2 nguyên nhân gây ra nhiều sâu bệnh hại cho các loài dán và con tiêu cắn phá rễ trong giá thể.

    Một loại rệp dính màu vàng, kích thước rất bé khoảng đầu tăm, thường xuất hiện trên bề mặt lá. Loại này tác hại trên cây qua việc hút nhựa. Đối với các loài côn trùng eắn phá Dendrobium thì loại trừ chúng tương đối dễ dàng bằng Serpa, Bassa, luồng độ 1/500. Mặc dù Delldrobium là cây kháng bệnh rất mạnh, tuy nhiên cây vẫn bị nấm và virut tấn công, nếu điều kiện vệ sinh quá kém. Nguy hiểm nhất là bệnh khô thân gần gốc và giả hành do một loài virut xâm nhập, làm cho các giả hàth bị khô và chết. Đây cũng là một trong những nguyên do làm cây mọc cây con trên ngọn thân. Có thể ngừa bệnh cho giống Dendrobium với khoảng cách dài hơn Cattleya là nửa tháng xịt 1lần bằng các loại thuốc ngừa nấm Topsil, Zineb, Bencmyl với nồng độ 1/400.
   

Nguồn: Cây cảnh Việt Nam

Các nhóm lan Dendrobium thường gặp

Không có một định nghĩa chung nào cho từ Dendrobium. Có tài liệu cho rằng chữ này do tiếng La Tinh, dendro nghĩa là cây, còn chữ bios nghĩa là sự sống. Do đó dendrobium được hiểu là cây lan sống ở trên cây hay phong lan. Ở Việt Nam, người ta thường gọi chúng là Hoàng Thảo hay Đăng Lan. Loại Lan này được chia ra thành nhiều nhóm

1.  Nhóm thứ nhất: Có đặc điểm là lá xanh quanh năm và hoa thì thường mọc ở gần ngọn như Dendrobium Antennatum, Dendrobium Phalaenopsis…

Dendrobium Antennatum

Dendrobium Phalaenopsis

2. Nhóm thứ hai: Thì lá thường rụng vào mùa đông và hoa thường mọc ở gần đốt trên thân cây như Dendrobium Anosmum, Dendrobium Wardianum…

Dendrobium anosmum- Lan Dã Hạc - Phi Điệp (Giả Hạc)

Dendrobium Wardianum - Hoàng Thảo

3. Nhóm thứ ba hay còn gọi là nhóm Callista khi ra hoa thì hoa rủ xuống phía dưới như Dendrobium Chrysotoxum, Dendrobium Farmeri…

Lan Kim Điệp - Dendrobium chrysotoxum

Dendrobium Farmeri

4. Nhóm thứ tư là nhóm Latoura với chùm hoa mọc thẳng đứng như Dendrobium Atroviolaceum, Dendrobium Spectabile…

Dendrobium Atroviolaceum

Dendrobium Spectabile - lan Bạch tuộc

5. Nhóm thứ năm là nhóm Formosae có đặc điểm là trên thân và lá cây có lông màu đen và hoa thường là màu trắng như Dendrobium Draconis, Dendrobium Formosum…

Dendrobium Draconis - Lan Nhất điểm hồng

Dendrobium Formosum

Chính vì sự đa dạng về chủng loại mà loài lan này có điều kiện sinh thái rất đa dạng, có loài hoa chỉ mọc ở vùng lạnh, có loài lại chỉ sống ở vùng có không khí nóng, cũng có loài chỉ chịu được nhiệt độ vừa phải, nhưng có một số loài lại rất dễ chịu là điều kiện khí hậu nào cũng sống được.

So với các giống lan khác thì Dendrobium có thể nhân nhanh giống bằng phương pháp chiết nhánh thông thường. Vì nó là loại lan đa thân với nhiều giả hành, các giả hành thường mang một thân với nhiều lá mọc xen kẽ, trên thân có rất nhiều mắt ngủ. Tại những mắt ngủ này sẽ đâm chồi và cho ra một cây con mới. Đối với Dendrobium thì hoa của loài này có thể mọc từ thân thành từng chùm hay chỉ mọc một hoa duy nhất. Có một số loài dendrobium trước khi ra hoa sẽ rụng hết lá. Đặc biệt hơn các giống lan khác, các chồi hoa của lan Dendrobium không những mọc trên các giả hành mới, tại các giả hành cũ cũng có thể mọc hoa, vì thế một cây Dendrobium có thể cho ra nhiều cành hoa. Mặt khác hoa của loài Dendrobium này thường rất lâu tàn, thường là từ 2 đến hơn 3 tháng, có loài hoa có thể nở suốt quanh năm như Dendrobium Caesar Alba, Dendrobium Caesar La tin... Tuy nhiên có loài cũng sớm nở tối tàn như Lan Thạch Hộc (Dendrobium Crulllenatum).

Dendrobium cũng là giống rất phong phú về màu sắc và hình dạng hoa. Chính vì thế người Việt Nam dùng những hình tượng khác nhau dể tượng trưng cho một số loài Dendrobium nào đó: một con chim bồ câu trắng (Lan Bạch Câu), một loài hạc lẻ loi (Lan Giả Hạc), hay một đàn bướm vàng bay trăng gió (Lan Kim Điệp)…

Nhờ những ưu điểm đó của lan Dendrobium mà ngày nay nó chiếm một vị trí rộng lớn trên thị trường tiêu thụ.Ở Bạc Liêu, thì thị trường tiêu thụ lan không nhiều, thậm chí những người sành hoa kiểng cũng chỉ biết một vài loại lan. Nhưng đối với giống Dendrobium này thì đa phần người thích hoa đều biết, mặc dù có người chỉ biết đến nó với cái tên chung là hoa lan chứ chưa từng nghe đến cái tên khoa học khó nhớ này: Dendrobium, thậm chí một số người thích hoa lan còn rất mập mờ về kỹ thuật trồng và chăm sóc loại lan này. Tuy nhiên loài Dendrobium này không hẳn là khó trồng. Nếu chúng ta nắm được một số bí quyết cơ bản của loài này và nguồn gốc nguyên thủy của nó thì việc để có một chậu lan đẹp, hoa lâu tàn là một điều khá dễ dàng.

Theo Trung tâm khuyến nông Bạc Liêu

Tên các loài hoàng thảo Việt Nam

Để phân biệt về chi lan Hoàng Thảo này rất phức tạp rất khó chỉ biết qua phân biệt bằng màu hoa, thân lá củ giả,cấu kết hoaChi Lan Hoàng Thảo trên thế giới được gọi là Dendrobium Sw
Hoa của chi lan Hoàng thảo rất phong phú đa rạng nhiều màu sắc ,rất được nhiều nước ưa thích trên thế giới ,bởi vậy có nhiều nước lấy bản quyền của chúng ta rồi về nhân mô rồi lại bán sang Việt Nam,để chánh những tình trạng phân biệt giữa cây nước bạn và cây của Việt Nam tanphong có post hình và viết có ký hiệu VN (Việt Nam ) đằng sau tên khoa hoc của các loài hoa Hoàng Thảo này, cũng là để chứng minh là những chi lan Hoàng Thảo này là có tại Việt Nam có gì không phải và sai sót mong các bác và toàn thể anh chị em trên mọt miền tổ quốc bỏ qua cho,điều mong muốn nhất của tanphong là chính quyền nhà nước Việt Nam ,các nhà nghiên cứu khoa học ,các nghệ nhân chơi lan tài tử quan tâm đến chi lan này cố gắng bảo tồn giống lòi ,và nhân mô chi lan này để thế hệ mai sau được thưởng thức những bông hoa muôn vàn vẻ đẹp như chi lan Hoàng Thảo này...
Vâng chi lan này có tất cả 1600 loài phân bố từ Triều Tiên Nhật Bản ,Đông Dương, Malayisia, Thái Lan, đặc biệt là Việt Nam có tới trên 100 loài trên 14 tông (section} để phân biệt về chi lan Hoàng Thảo này rất phức tạp rất khó chỉ biết qua phân biệt bằng màu hoa, thân lá củ giả,cấu kết hoa các bác ạ.

Tư Liệu Dalatrose Bác Trường Hoàng Thảo Và Raika dịch
Bạch hoả hoàng 　 ----------------------- Dendrobium bellatulum
Bạch câu鴿石斛 ------------------ Dendrobium crumenatum
Ti ểu bạch hạc ---------------------- Dendrobium christyanum
Tiểu bạch hạc ---------------------- Dendrobium margaritaceum
Báo hỷ ---------------------- Dendrobium secundum
Chuỗi ngọc Điện Biên, HT thân đốt蜂腰石斛------Dendrobium findlayanum
Một họ đùi gà dẹt櫻石斛 ----------------------- Dendrobium linawianum
Hoàng thảo kèn ----------------------------- Dendrobium lituiflorum
Đùi gà原種春石斛 ----------------------- Dendrobium nobile
Đơn cam獨角石斛 ----------------------- Dendrobium unicum
Giả hạc tím卓花石斛 ----------------------- Dendrobium anosmum
Giả hạc trắng ----------------------------- Dendrobium anosmum var. alba卓花石斛白變種
Giả hạc thân ngắn ----------------------------- Dendrobium parishii
Dendrobium parishii var. alba ------------------
giả hạc　 ---------------------------- Den. anosmum
Giả hạc ----------------------- Dendrobium superbum
Ý ngọc 　 ---------------------------- Dendrobium transparens
Hạc vỹ ---------------------------- Dendrobium aphyllum
Hoàng lạp ---------------------------- Dendrobium chrysotoxum
Dendrobium chrysotoxum var. suavissimum
Hương duyên ----------------------------- Dendrobium ellipsophyllum
Dendrobium henryi疏花石斛
Hạc vỹ hồng, phi điệp hồng 　 ---------------------- Dendrobium pierardii
Hoàng phi hạc黃喉石斛 ---------------------- Dendrobium signatum
Hương duyên vàng　 -------------------------- Dendrobium uniflorum
Hắc mao --------------------------- Dendrobium williamsonii
Kim thoa???　 --------------------------- Dendrobium aurantiacum
Kim điệp -------------------------- Dendrobium capilipes var. elegance
Kim thoa??? -------------------------- Dendrobium clavatum
Den kontumense ???黑毛石斛
Kim điệp thơm翅梗石斛 -------------------- Dendrobium trigonopus
Long tu đá玫瑰石斛 --------------------- Dendrobium crepidatum
Long tu Lào, hoàng thảo vôi白貝殼石斛--------- Dendrobium cretaceum
Long nhãn流蘇石斛 ------------------- Dendrobium fimbriatum
Giống hoàng thảo vôi　 -------------------------- Dendrobium polyanthum
Long tu Lào, vôi cánh tím ------------------------- Dendrobium primulinum
Den primulinum - long tu????越南貝殼石斛 ---- Dendrobium sp.
Móng rùa　 ------------------------ Dendrobium keithii
Móng rùa　 ------------------------- Dendrobium leonis
Nhất điểm hoàng翅萼石斛 -------------------- Dendrobium cariniferum
Ngọc thạch晶帽石斛 -------------------- Dendrobium crystallinum
Nhất điểm hồng龍石斛 -------------------- Dendrobium draconis
Nghệ tâm hoa tím 　 ------------------------- Dendrobium loddigesii
nghệ tâm hoa trắng lưỡi vàng 　 ---------------- Dendrobium loddigesii var. albescens
Phi điệp vàng束花石斛 -------------------- Dendrobium chrysanthum
Râu môi長蘇石斛 -------------------- Dendrobium brymerianum
Thuỷ tiên: cánh trắng cuống tím, thân tròn Dendrobium amabile
HT tơ mành　 ------------------------- Dendrobium blumei
HT tơ mành　 ------------------- Dendrobium boothii 　
Họ thanh hạc ------------------------ Dendrobium cruentum
Tích tụ　 ------------------------ Dendrobium cumulatum
HT Trường Sơn-thân dài豆苗石斛 ------------- Dendrobium delacourii
Thuỷ tiên mỡ gà　 ------------------------ Dendrobium densiflorum
Giống tích tụ, hoa trắng ngà　 ------------------ Dendrobium derryi
Tam bảo sắc齒瓣石斛 ------------------- Dendrobium devonianum
Thu ý thảo ?　 -------------------------- Dendrobium erosum
Trúc mành紅鸝石斛 -------------------- Dendrobium falconeri
Thuỷ tiên trắng四角石斛 ------------------ Dendrobium farmeri

giống Den hancockii – HT trúc ----------------- Dendrobium hainanense
HT trúc vàng細葉石斛 ------------------ Dendrobium hancockii
Tuỷ tiên râu cánh, thuỷ tiên tua蘇瓣石斛 Dendrobium harveyanum
Thập hoa重唇石斛 ------------------ Dendrobium hercoglossum
Thu ý thảo???　 ----------------------- Dendrobium lawesii
Tím huế 尖唇石斛　 --------------------- Dendrobium linguella
Thái bình môi hài杓唇石斛 ----------------- Dendrobium moschatum
Trúc phật bà 腫節石斛 ------------------ Dendrobium pendulum
Thái bình, ------------------------- Dendrobium pulchellum
Thuỷ tiên dẹt黃球石斛 -------------------- Dendrobium sulcatum
Thanh hạc鈴木石斛 ------------------- Dendrobium suzukii
Thuỷ tiên vàng 燈籠石斛 ------------------- Dendrobium thyrsiflorum

Dendrobium trantuanii 　
Trường Sơn 大豆苗石斛 ------------------- Dendrobium venustum
Trinh bạch 維珍石斛 ------------------- Dendrobium virgineum
U lồi, tứ bảo sắc 大苞鞘石斛 ---------------- Dendrobium wardianum
Vảy rồng　 ----------------------- Dendrobium aggregatum
hoàng thảo vuông ------------------------ Dendrobium hymenanthum
Vảy rồng, vảy cá 迷你聚石斛 ---------------- Dendrobium jenkinsii
Vảy rồng 聚石斛 ------------------- Dendrobium lindleyi
Hoàng thảo xoắn, tử phi hạc 　 ------------ Dendrobium tortile
Ý thảo 3 màu美極石斛 --------------------- Dendrobium gratiosissimum
Hoàng Thảo Thái Dendrobium Scabrlingue
Hoàng Thảo Xanh lưỡi sọckro hồng Den stuartii

ham Khảo Sách Bác Trần Hợp sách cây Cỏ Việt Nam 1975 Cùng kinh nghiệm nhận biế của tân phong
1,Lan Hoàng Thảo Lá Cong
Tên khoa Học
dendrobium acinaciforme .vn
ra hoa tháng 6t7
Nơi mọc
Rừng Việt nam

2.Lan Móc ccvn 1975
Lan Hoàng Thảo Thân Gẫy Hồng Câu Trần Hợp
Thường Gọi
Lan Hoàng Thảo Thập Hoa
Tên Khoa Học
Dendrobium aduncum Wall.vn
Ra Hoa Tháng 4-t5
hương thơm nhẹ
Nơi Mọc Tam Đảo ,Vĩnh Phú ,Sơn La, Hòa Bình,Kotum Gia Lai Lâm Đồng

3.Lan Hoàng Thảo Móng Rồng
Tên Khoa Học
Dendrobium aloifolium
ra hoa tháng 6
nơi mọc
các tỉnh miền núi rừng Việt Nam

4,Lan Hoàng Thảo Duyên Dáng
Thường gọi
Lan Hoàng Thảo Kiều Tím Cánh Miền Bắc
Hoàng Thảo Thủy Tiên Tím Miền Trung và Nam
Tên Khoa Học
Dendrobium amabile
Ra Hoa Tháng 3t4
hơng thơm nhẹ
Nơi Mọc
Tuyên Quang, Hòa Bình ,Thanh Hóa ,Quảng Bình,Yên Bái ,Thái Nguyên, Cao Bằng

5,Lan Hoàng Thảo Trung
Tên Khoa Học
Dendrobium annamense .vn
ra hoa
Cây Lan Hoàng Thảo Trung này chưa thấy hình hoa trên net
cây đặc hữu của Việt Nam
bác nào có thông tin và hình ảnh cây này xin liên hệ cùng
tan phong 0903233008 cám ơn

6,a,Lan Hoàng Thảo Phi Điệp Giả Hạc Tím
Tên khoa Học
Dendrobium anosmum
Dendrobium superbum

b,Lan Hoàng Thảo Phi Điêp Giả Hạc Cánh Trắng
tên khoa học;
Dendrobium superbum var. semi album

c,.Lan Hoàng Thảo Phi Điêp Giả Hạc Trắng
Dendrobium superbum var alba vietnam

Cây Lan này là dòng đặc hữu quí hiếm của vietnam
Ra hoa tháng 4,5
hương thơm đậm
nơi mọc
các tỉnh miền núi rừng Việt Nam

7.Lan Hoàng Thảo Hạc Vỹ
Lan Hoàng Thảo Đại ý Thảo
Tên Khoa Học
Dendrobium aphyllum.vn
ra hoa tháng 3t4
thơm nhẹ riêng hoa cánh Đài hoa to vặn lưỡi tua thì thơm ngọt và đậm hơn
nơi mọc Sơn La Lai Châu Thanh Hóa

8,Lan Hoàng thảo kèn
Tên Khoa Học
Dendrobium lituiflorum.vn
ra hoa tháng 3t4
hương thơm phi điệp nhưng nhẹ hơn
nơi mọc Sơn La, Điện Biên ,Lai Châu
Cây này đang trong tình trạng cảnh báo mất giống vì Anh Trung Quốc chỉ mua 1 thân tơ xắp có hoa

9.Lan Hoàng Thảo Hỏa Hoàng
Thường Gọi
Lan Hoàng Thảo Bạch hỏa Hoàng
tên khoa học
Dendrobium bellatulum.vn
ra hoa tháng 11t12
hương thơm mát
nơi mọc Đà Lạt Đắc Lắc kontum

10.Hoàng thảo Trúc
Lan Hoàng Thảo Hải Nam
tên khoa học
Dendrobium cathcartii Hook.f.vn
ra hoa
Khô Mọc Hoa Vàng
tên thường gọi
Hoàng Thảo Phi Điệp Vàng
Tên khoa học
Dendrobium chrysanthum Wall.
Khô Mộc lông
tên khoa học
Dendrobium ciliatum parish
Hoàng Thảo Củ Tuyết Mai
Thường gọi Hoàng Thảo Bạch Câu
tên khoa học
Dendrobium crumenatum Sw
Hoàng Thảo Hoa Sen
Phi Điệp Đơn
tên thường gọi
Hoàng Thảo Ngọc Thạch
Tên khoa học
Dendrobium crystallinum Reichb.f
Hoàng Thảo Hoa Dày Đặc
Lan Thủy Tiên
Người Bắc
Hoàng Thảo Kiều Vàng
Người Nam
Thủy Tiên Mỡ Gà
Tên khoa học
Dendrobium densiflorum Wall
Hoàng Thảo Da Cam Cây Cỏ Việt Nam 1975
Hoàng Thảo Thái Bình Bác Trần Hợp
Thái Bình Lưỡi Hài Hay ấn Độ
Hay Long Nhãn Hài
tên Khoa Học
Dendrobium moschatum Sw
Hoàng Thảo Dẹt
Thạch Hộc
thường gọi
Hoàng Thảo Đùi Gà
tên khoa học
Dendrobium nobile lindl
Hoàng Thảo Hoa Nhọn ccvn 1975
tên khoa học
Dendrobium oxyanthum
Cây này tanphong Còn đang tra cứu
Hoàng Thảo Chân To
Hoàng Thảo Tiểu Hộc
Hoàng Thảo Tiểu Tuyết Mai
tên khoa học
Dendrobium podagraria Hook.f
Hoàng Thảo Hồng
tên khoa học
Dendrobium poilanei
Hoàng Thảo Cuộn
Thường Gọi
Hoàng Thảo Hương Duyên
Tên khoa học
Dendrobium revolutum
Lan Xương Cá
Hoàng Thảo Xương Cá
tên khoa học
Dendrobium serra lindl
Lan Phong Tuyết Hay Hoàng Thảo Phong Tuyết
tên khoa học
Dendrobium tenellum lindl
Hoàng Thảo Xoắn Hay Hoàng Thảo đùi gà
Hoàng Thảo Tử Phi Hạc
Dendrobium tortile lindl
Hoàng Thảo Hai Thùy
tên khoa học
Dendrobium bilobulatum
Hoàng Thảo Vàng Cam
thường gọi
Hoàng Thảo Kim Thoa Hoa Vàng
Tên khoa Học
Dendrobium chryseum Rolfe
Dendrobium clavatum

Hoàng Thảo Kim Điệp
thường gọi Hoàng Thảo Hoàng Lạp
Hay Thủy Tiên Vàng
tên khoa học
Dendrobium chrysotoxum Lindl

Hoàng Thảo Đỏ
Dendrobium concinnum
Hoang Thảo Sáp
thường gọi
Hoàng Thảo Long Tu Đá Trắng Hồng
Hoàng Thảo Long Tu Đá Trắng Vàng
Dendrobium crepidatum Lindl.
Hoàng Thảo Vôi Cánh Trắng
Dendrobium cretaceum lindl
Hoàng Thảo Vôi Cánh Hồng
Dendrobium polyanthum vn
D. polyanthum Ldl
Hoàng Thảo Tích Tụ
Hoàng Thảo Thu Ý Thảo
Dendrobium cumulatum
còn cây Dendrobium lawesii đỏ này
tan phong chưa gặp không biết là có phân bố tại vùng Lâm Đồng Không thì chưa rõ
Hoàng Thảo Đà Lạt( Mắt Trúc}
Dendrobium Dalatense Garnet
Cây này cũng chưa có hình ảnh tanphong tra cứu sau
Hoàng Tảo Da Tân
Dendrobium dantaniense
Cây Này Nghe Bác Trần Hợp Nói Là có mọc ở Đà Lạt Lâm Đồng
Hoàng Thảo Tam Đảo
Dendrobium daoense
Hòang Thảo Môi Tơ
Thường Gọi
Hoàng Thảo Trường Sơn Thân Ngắn
Dendrobium delacourii
Hoàng Thảo Lá Kim
Dendrobium dentanum
ảnh Bác Hữu Minh
Chúc Mừng Bác Hữu Minh có Lan Hoàng Thảo Đặc Hữu
Hòang Thảo Tam Bảo Sắc
Dendrobium Devoniannum
Hoàng Thảo Ý Thảo(ý Thảo Lan)
thường gọi Hoàng Thảo Ý Thảo ba màu hay Hoàng Ý Thảo
Dendrobium gratiosissimum
Hoàng Thảo Thái
Dendrobium Scabrlingue
Hoang thao Ngoc Truc
Dendrobium moniliforme
Hoàng Thảo henryi
Dendrobium henryi
Hoàng Thảo Tam Bảo Sắc
Dendrobium devonianum paxt. vietnam
Lan Hoàng Thảo Lá Sợi
Dendrobium exile schltr.

Lan Hoàng Thảo Bạch Trúc
Lan Hoàng Thảo H*ương Valy
Dendrobium faulhaberianum schltr
Hoàng Thảo Đốt Sợi
Dendrobium filicaule gagnep
Lan Hoàng Thảo Long Nhãn
tên khác
Hoàng Thảo Kim Thoa
Tên Khác
Hoàng Thảo Long Nhãn Kim Điệp
Hay Kim Thoa Long Nhãn
tên khoa học
Dendrobium fimbriatum Hook
Lan Hoàng Thảo Móc
Tên khoa học
Dendrobium hamatum
Lan Hoàng Thảo Tua
Tên Khác
Hoàng thảo Thủy Tiên Tua Cánh
Tên Khoa Học
Dendrobium harveyannum
Lan Hoàng Thảo Thõng
tên khác Hoàng Thảo Hắc Thanh Lan
tên khoa học
Dendrobium hemimelanoglossum
Lan Hoang Thảo Bạch Hoa
tên khoa học
Dendrobium hendersonii
Lan Hoàng Thảo Tím Huế
Dendrobium hercoglossum

Lan Hoàng Thảo Nhất Điểm Hoàng bác Trần Hợp
Thường gọi
Hoàng Thảo Lụa Vàng

Tên Khoa Học
Dendrobium heterocarpum
Lan Hoàng Thảo Vuông
tên khoa học
Dendrobium hymenanthum

Lan Hoàng Thảo Hạc
tên khoa học Dendrobium incurvum0
Lan Hoàng Thảo Đắc Min
hoàng thảo Xương Cá
tên khoa học
Dendrobium indivisum
Lan Hoàng Thảo Bù Đăng bác Trần Hợp
Thường gọi
Lan Bạch Hạc lang biang
tên khoa học
Dendrobium infundibulum
Lan Hoàng Thảo Hoa Cong
Cây Này tanphong đang phân vân có khả năng là Thu Ý Thảo của các bác đà lạt
tên khoa học
Dendrobium intricatum
Lan Hoàng Thảo Lang biang
tên khoa học
Dendrobium langbianense
Lan Hoàng Thảo Tai Hổ
Dendrobium linguella

Lan Hoàng Thảo Lưỡi Thuyền
Hoàng Thảo Hương Valy
Dendrobium linguella
Lan Hoang Thảo Bùn
Dendrobium lobbii
lan Hoàng Thảo xinh xinh
Thường Gọi
Hoàng Thảo Nghệ Tâm
Tên khoa học
Dendrobium loddigeii
Dendrobium ochreatum Lindl
Cây Mới
Hoàng Thảo sọc Vàng krô
dendrobium nemorale

Long tu Lào, hoàng thảo Vôi Dendrobium cretaceum
Long tu Lào, hoàng thảo vôi白貝殼石斛--------- Dendrobium cretaceum

Theo hoalancaycanh.com

Chăm Phong Lan khi mùa Đông tới

Mấy hôm nay các đài truyền hình loan báo thời tiết sẽ lạnh xuống và cảnh báo những vùng xa bờ biển ban đêm có thể lạnh tới mức đông đá (32°F hay 0°C). Phần lớn những cây lan đều mọc mạnh trong nhiệt độ từ 55-80°F (12.8-26.7°C). Nếu nhiệt độ xuống dưới 55°F (12.8°C), nhựa cây sẽ bị đặc lại và không lưu chuyển dễ dàng làm cho cây không phát triển. Vì vậy chúng ta cần phải biết loài lan nào chịu được nóng lạnh ra sao. Người ta chia ra 3 lọại nhiệt độ nuôi trồng như sau:

	Thấp nhất	Cao nhất	Loại lan
C = Cool - Lạnh	40-50°F (4.4-10°C)	Dưới 80°F (26.7°C)	Paphiopedilum
I = Intermediate - Vừa	55-65°F (12.8-18.3°C)	Dưới 85°F (29.4°C)	Phalaenopsis, Cattleya
W = Warm - Ấm	60-65°F (15.6-18.3°C)	Dưới 100°F (37.8°C)	Vanda, Dendrobium

Trên đây chỉ là nhiệt độ lý tưởng, thực ra lan có thể chịu lạnh hay nóng hơn một vài giờ mà không sao cả, nhưng không thể chịu lâu dài được. Nhưng cũng có những loài lan chịu được cả nóng lẫn lạnh như Cymbidium, Dendrobium Australia v.v...

Từ tháng 11 chúng tôi đã chuẩn bị cho mùa Đông tới, bắt đầu bằng việc phun thuốc sát trùng để phòng ngừa sâu bệnh và ghi nhớ cây nào thuộc vào loại Warm để mang vào trong nhà. Sẵn có chiếc cửa sổ phía Đông Nam nhiều ánh sáng ở ngoài phòng khách và chiếc bồn tắm trong phòng ngủ, bỏ không từ lâu chẳng ai dùng tới, chỉ cần thêm đèn sẽ là nơi lánh nạn an toàn nhất cho những cây lan yêu quý.


Gần sát cửa sổ ngoài phòng khách, chiếc giá để cây có khay nước tăng cường độ ẩm đã dầy đặc những cây từ tháng 10. Đó là những cây Christensonia vietnamica, Renanthera citrina, Holcoglossum kimballianum của đất nước thân yêu và những cây Dendrobium wassellii, Sophronotis cernua, Dracula lotax và cây Holcoglossum wangii đã nở được 2 dò ngắn ngủi với 4 hoa khá lớn do cô Phạm Hảo tặng cho.


Để tăng thêm ánh sáng, chiếc đèn 2 ống LED 4 ft, loại T8-5000 K gắn trên trần nhà, tự động thắp sáng từ 7 giờ sáng tới 6 giờ chiều, nhiệt độ ban ngày giữ ở khoảng 71°F (21.6°C), ban đêm 55-60°F (12.8-15.6°C) và độ ẩm trung bình 50-60% đã làm cho cây mọc mạnh với những chiếc lá xanh tốt và đầu rễ mọc dài tới 2-3 phân.


Để tránh cho cây lan khỏi bị thui chột vì khí hậu lạnh lẽo, những cây được lần lượt mang vào trong nhà bắt đầu với những cây đang có nụ như cây Phaius Queen Lilian, Renanthera storei, Arachnis flos-aeris v.v...


Sau đó là những cây mới bắt đầu nhú nụ hay lá đã chuyển mầu vàng chuẩn bị ra hoa vào mùa Xuân tới và những cây thường mọc ở các nước Việt Nam, Phi Luật Tân, Thái lan như Den. pendulum, Den. goldschmidtianum, Den. findlayanum, Den. aduncum v.v...


Còn những cây khác đã quen chịu lạnh hoặc quá lớn hay không còn đủ chỗ để mang vào trong nhà như Vanda tricolor, Mokara blue, Stanhopea tigrina v.v... đành phải lấy bao nylon chụp lại và hy vọng chúng sẽ thoát hiểm. Nhưng nếu bạn có nhà để xe, hay phòng trống hãy mang những cây Cattleya, Dendrobium, Oncidium vào để bảo vệ những cây lan thân thương mà chúng ta coi như con đẻ đã nuôi duỡng từ bao nhiêu năm qua.

Sưu tầm

Quy trình kỹ thuật sản xuất hoa lan Hồ Điệp (Phalaenopsis) theo quy mô công nghiệp tại phía Bắc Việt Nam

PHẦN I: THÔNG TIN CHUNG

1. Nhóm tác giả: ThS. Nguyễn Văn Tỉnh, TS. Đặng Văn Đông, ThS. Đinh Thị Dinh, TS. Trịnh Khắc Quang và cộng sự

2. Cơ quan tác giả: Viện Nghiên cứu Rau quả - Viện KHNN Việt Nam.

3. Nguồn gốc xuất xứ:

Từ kết quả dự án “Hoàn thiện quy trình nhân giống và sản xuất một số giống lan hồ điệp ở quy mô công nghiệp”.

4. Phạm vi áp dụng:

Cho các tỉnh phía Bắc.

5. Đối tượng áp dụng: Các tổ chức, doanh nghiệp, cá nhân tham gia sản xuất hoa lan hồ điệp.

PHẦN II: QUY TRÌNH KỸ THUẬT

I. CÁC GIỐNG TRỒNG HIỆN NAY

            Hiện nay ở Việt Nam thường trồng phổ biến một số giống hoa lan Hồ điệp sau:

            - Giống hoa to: đường kính hoa 10 – 15 cm, có 8 – 12 bông hoa/cành, bao gồm các giống: Trắng lưỡi đỏ, mười giờ, V3, V31, đỏ, phấn hồng...

            - Giống hoa trung bình: đường kính hoa 5 – 9 cm, có 10 – 15 bông hoa/cành, bao gồm các giống: hoàng hậu, vàng, trắng chấm đỏ, kẻ vân tím, đốm ngọc trai...

            - Giống hoa mini: đường kính hoa 2 – 4 cm, có 20 – 50 bông hoa/cành, bao gồm các giống: Mãn Thiên Hồng, trắng mini, vàng mini...

            Các giống lan trên được nhân bằng phương pháp nuôi cấy mô tế bào.

II. CHUẨN BỊ NHÀ LƯỚI, VẬT TƯ

2.1. Chuẩn bị nhà lưới

Nhà lưới để sản xuất hoa lan hồ điệp theo quy mô công nghiệp phải có diện tích tối thiểu 360m², có thể trồng được 10.000 cây thương phẩm (chiều dài nhà lưới tối đa là 40 m để tăng hiệu quả sử dụng các thiết).

Nhà lưới được trang bị hệ thống lưới cắt nắng, hệ thống thông gió, hệ thống tản nhiệt cưỡng bức bằng tấm tản nhiệt, hệ thống quạt đối lưu, hệ thống rèm che mái, hệ thống rèm che hai bên sườn, hệ thống tăng nhiệt...

Thiết bị điều tiết nhiệt độ gồm thiết bị tăng nhiệt (hệ thống tăng nhiệt bằng hơi nóng), thiết bị hạ nhiệt (hệ thống quạt hút gió và tấm làm mát) và hệ thống quạt đảo gió, nếu có điều kiện có thể dùng máy điều hòa nhiệt độ 2 chiều, nhiệt độ có thể khống chế trong phạm vi trên 18⁰C trong vụ đông, xuân và dưới 31⁰C trong vụ hè, thu. Nhiệt độ trong nhà lưới có thể tăng hoặc giảm tới 7 – 10⁰C so với nhiệt độ bên ngoài.

Hệ thống điều khiển cường độ ánh sáng bằng lưới cản quang, cường độ ánh sáng có thể điều chỉnh đảm bảo < 20.000Lux.

2.2. Chuẩn bị giá thể

Sử dụng giá thể là dớn (rêu) đã được tẩy trắng và phơi khô. Trước khi trồng cần xử lý bằng dung dịch vi sinh vật hữu hiệu EM với nồng độ 1ml/lít.

2.3. Chuẩn bị dụng cụ và chậu nuôi

Chậu dùng trồng Lan Hồ điệp phải là chậu màu trắng trong để cho rễ quang hợp và phát triển thuận lợi.

Cây con mới ra ngôi dùng chậu 1.5 (kích thước 5 x 5 cm), sau 4 tháng cây nhỡ chuyển sang chậu 2.5 (kích thước 8,3 x 8,3 cm), sau 12 tháng cây lớn đổi sang chậu 3.5 (kích thước 12 x 12 cm).

Ngoài ra cần chuẩn bị khay để cây, cần 3 loại khay: khay để cây nhỏ (chậu 1.5): 40 cây/1 khay, khay để cây nhỡ (chậu 2.5): 12 cây/1 khay, khay để cây lớn (chậu 3.5): 8 cây/1 khay.

III. KỸ THUẬT TRỒNG VÀ CHĂM SÓC

3.1. Giai đoạn cây con (từ ra ngôi đến 4 tháng tuổi)

Cây con sau khi ra ngôi, dùng giá thể bao bọc xung quanh rễ rồi trồng trong chậu 1.5, độ chặt của giá thể vừa phải, mặt trên của giá thể cách miệng chậu 0,5 cm, định mức 1 kg giá thể khô trồng được 200 cây.

Tưới nước: giai đoạn đầu (4 tuần kể từ sau ra ngôi) chỉ cần tưới nhẹ trên bề mặt lá, khi thấy đỉnh rễ xuất hiện ở vách chậu và lá mới xuất hiện thì lượng nước tưới lớn hơn từ 1/3 – 1/2 chậu trong thời gian khoảng 8 tuần, đến khi cây có 2 – 2,5 lá mới và rễ phát triển xuống đáy chậu thì tưới với lượng nước 1/2 - 100% chậu.

Cường độ ánh sáng trong 4 tuần đầu khống chế ở 5.000 lux, sau đó tăng dần, tối đa 8.000 lux sau 4 tháng. Nhiệt độ tốt nhất ở khoảng 25 – 31⁰C.

Sử dụng phân bón HT-Orchid (N-P₂0₅-K₂0+TE = 30-10-10+TE), pha với tỷ lệ 3 gam/10 lít nước, phun và tưới định kỳ 7 – 10 ngày 1 lần.

3.2. Giai đoạn thay chậu lần 1 (từ 4 tháng tuổi đến 8 – 9 tháng tuổi)

Cây con trồng trong chậu 1.5, sau 4 tháng, khoảng cách giữa 2 đầu mút lá khoảng 12 - 15cm, cần tiến hành thay chậu lần thứ nhất là chậu 2.5.

Cách thay chậu: lấy cây con (bao gồm cả giá thể) ra khỏi bầu, dùng giá thể bọc kín rễ rồi đặt nhẹ vào chậu nhựa 2.5, đảm bảo bầu không được chặt và cũng không lỏng quá để thoát nước tốt, giá thể cách mép trên của chậu khoảng 1 cm, mặt bầu phẳng, không gồ ghề, định mức 1 kg giá thể khô trồng được 90 cây

Tưới nước: tương tự như cách tưới ở trên, giai đoạn đầu (4 tuần kể từ sau khi đổi bầu) chỉ cần tưới nhẹ trên bề mặt lá, khi thấy đỉnh rễ xuất hiện ở vách chậu và có lá mới xuất hiện thì lượng nước tưới lớn hơn từ 1/3 – 1/2 chậu trong thời gian khoảng 10 tuần, đến khi cây có 2 – 2,5 lá mới và rễ phát triển xuống đáy chậu thì tưới với lượng nước 1/2 - 100% chậu.

Cường độ ánh sáng trong 4 tuần đầu thay chậu duy trì ở 7.000 lux, sau đó tăng dần, tối đa 12.000 lux sau 8 – 9 tháng, nhiệt độ từ 25 – 31^oC.

Sử dụng phân bón HT-Orchid (N-P₂0₅-K₂0+TE = 20-20-20+TE) với tỷ lệ 4 gam/10 lít nước, phun và tưới định kỳ 5 - 7 ngày 1 lần.

3.3. Giai đoạn thay chậu lần 2 (cây 8 - 9 tháng tuổi)

Cây con trồng trong chậu 2.5, sau 4 – 5 tháng, khoảng cách giữa 2 đầu mút lá khoảng 18 - 20cm, cần tiến hành thay chậu lần thứ hai là chậu 3.5.

Cách thay chậu: tương tự như cách thay chậu lần thứ nhất, đảm bảo giá thể vừa phải, giá thể cách mép trên của chậu khoảng 1 cm, định mức 1 kg giá thể khô trồng được 45 cây.

Tưới nước: tưới tương tự như giai đoạn thay chậu lần thứ nhất.

Cường độ ánh sáng trong 4 tuần đầu thay chậu duy trì ở 10.000 lux, sau đó tăng dần và đạt tối đa 20.000 lux sau 4 – 5 tháng, nhiệt độ từ 25 – 31^oC.

Sử dụng phân bón HT-Orchid (20-20-20+TE) với tỷ lệ 4 gam/10 lít nước, phun và tưới định kỳ 5 - 7 ngày 1 lần.

IV. XỬ LÝ PHÂN HÓA MẦM HOA

Cây lan trồng trong bầu 3.5 được 4 -5 tháng, khoảng cách giữa 2 đầu mút lá khoảng 25 - 30 cm, rễ ra đều xung quanh bầu là đủ tiêu chuẩn đưa vào xử lý phân hóa mầm hoa (thời gian từ khi ra ngôi đến khi đủ tiêu chuẩn đưa vào xử lý phân hóa mầm hoa là 18–20 tháng tuổi, để có hoa nở vào Tết thì cần ra ngôi cây từ tháng 1–2 năm trước).

Lan Hồ điệp thường ra hoa tự nhiên từ tháng 3 đến tháng 5, đa số các giống không ra hoa vào dịp Tết nguyên đán. Muốn có hoa vào dịp Tết cần phải xử lý điều khiển ra hoa. Có 2 cách xử lý phân hóa mầm hoa:

4.1. Cách 1: Xử lý nhân tạo

- Điều kiện xử lý: nhà lưới hiện đại có các thiết bị có thể điều khiển được nhiệt độ, ánh sáng.

- Thời gian bắt đầu xử lý 1/8 (âm lịch), khi xuất hiện mầm hoa được 3 – 5 cm (khoảng 45 – 50 ngày) thì dừng lại.

- Chế độ nhiệt độ: Duy trì điều kiện nhiệt độ ban ngày 23⁰C – 24⁰C (12 tiếng), ban đêm 15⁰C - 16⁰C (12 tiếng).

- Chế độ ánh sáng: Cường độ ánh sáng ban ngày 20.000 – 25.000lux trong thời gian 6 – 8 tiếng/ngày.

- Phân bón: sử dụng loại phân HT-Orchid (9-45-15+TE), pha với tỷ lệ 4gam/10 lít nước, phun và tưới trước khi đưa vào xử lý 10 ngày và định kỳ 5 - 7 ngày 1 lần trong suốt quá trình xử lý. Bên cạnh đó bổ xung thêm B₁ với tỷ lệ 2,5ml/10 lít nước, 5 – 7 ngày phun 1 lần.

4.2. Cách 2: Xử lý trong điều kiện tự nhiên

            - Điều kiện nơi xử lý: Chọn những nơi có điều kiện sinh thái mát mẻ (nhiệt độ ban đêm 15 - 18⁰C, nhiệt độ ban ngày 23 – 25⁰C, độ ẩm 75 – 80%, độ cao so với mặt biển >700 m), có số giờ chiếu sáng từ 6 – 10 tiếng/ngày với cường độ ánh sáng trên 20.000 lux, đường giao thông thuận lợi, địa hình bằng phẳng (ví dụ Mộc Châu – Sơn La, SaPa – Lào Cai…).

            - Chuẩn bị nhà che: Làm nhà che kiên cố hoặc nhà che tạm đảm bảo được tránh mưa, nắng trực tiếp, có giàn để cây. Làm hướng nhà và giàn che theo hướng Bắc – Nam để tận dụng được nhiều ánh sáng mặt trời.  

- Thời gian bắt đầu xử lý 1/8 (âm lịch), khi xuất hiện mầm hoa được 3 – 5 cm (khoảng 45 – 50 ngày) thì dừng lại và chuyển sang giai đoạn chăm sóc mầm hoa.

- Chế độ ánh sáng: Cường độ ánh sáng ban ngày 20.000 – 25.000lux, trong khoảng 6 – 8 tiếng/ngày, có thể điều chỉnh bằng việc kéo và thu lưới đen.

- Bón phân: sử dụng loại phân HT-Orchid (9-45-15+TE), pha với tỷ lệ 4gam/10 lít nước, phun và tưới trước khi đưa vào xử lý 10 ngày và định kỳ 5 - 7 ngày 1 lần trong suốt quá trình xử lý. Bên cạnh đó bổ xung thêm B₁ với tỷ lệ 2,5ml/10 lít nước, 5 – 7 ngày phun 1 lần.

- Các kỹ thuật khác: trường hợp nhiệt độ trong quá trình xử lý lớn hơn 25⁰C thì phải có biện pháp làm giảm: cuộn nilon hai bên sườn nhà lưới lên, che lưới đen. Nếu nhiệt độ thấp hơn 15⁰C cần hạ nilon hai bên sườn nhà lưới xuống và thắp bóng điện hoặc dùng hơi nóng từ nước hay lò đốt than để tăng nhiệt độ.

V. CHĂM SÓC GIAI ĐOẠN SAU PHÂN HÓA MẦM HOA

5.1. Điều khiển chế độ nhiệt độ, ánh sáng

Chế độ nhiệt thích hợp nhất cho sự sinh trưởng giai đoạn sau phân hóa mầm hoa là 18 – 25⁰C. Trong điều kiện tự nhiên miền Bắc Việt Nam rất khó đạt được yêu cầu trên, vì vậy cần đưa cây sau phân hóa mầm hoa vào điều kiện nhà lưới có các thiết bị điều khiển nhiệt độ để đảm bào chất lượng hoa thương phẩm.

Ví dụ điều khiển nhiệt độ trong nhà lưới có diện tích 500 m² như sau:

Nhiệt độ ngoài trời (0C)	Phương pháp điều chỉnh để đạt nhiệt độ 18 – 250C
12 - 20	Đóng lưới nilon xung quanh nhà lưới xuống, cho 3 đường ống thổi hơi nóng vào
20 - 30	Đóng lưới nilon xung quanh nhà lưới xuống, cho 1 quạt hoạt động, không mở nước ở tấm làm mát
> 30	Đóng lưới nilon xung quanh, chạy 3 quạt, mở nước tấm làm mát, che lưới đen

Khi nhiệt độ ngoài trời và nhiệt độ trong nhà lưới phù hợp ở ngưỡng từ 18 – 25⁰C thì mở nilon xung quanh nhà lưới, các thiết bị sưởi ấm và làm mát không cần hoạt động.

Cường độ ánh sáng 20.000 – 25.000lux, trong thời gian 6 – 8 tiếng/ngày.

Cây lan Hồ điệp sau khi đã được xử lý phân hoá mầm hoa, thời gian từ khi xuất hiện mầm hoa đến khi hoa đầu tiên nở là 110 - 115 ngày, căn cứ vào đó để điều khiển sinh trưởng nở hoa vào đúng dịp Tết.

5.2. Bón phân

            Loại phân thích hợp nhất cho lan Hồ điệp giai đoạn sau phân hoá mầm hoa là HT-Orchid (10 – 20 – 20+TE), với liều lượng 4gam/10 lít nước, cách 5 - 7 ngày phun 1 lần.

5.3. Tưới nước

Thường xuyên kiểm tra độ ẩm giá thể, không nên để giá thể khô quá hoặc ướt quá, tưới vào lúc sau 10h sáng và trước 3h chiều, nếu điều kiện cho phép sau khi tưới nước nên để cho cây được thoáng khí thông gió, để cho nước đọng trên mặt lá bị bay hơi hết, giảm sự phát sinh của bệnh hại. Sử dụng nước tưới sạch, nước được lọc có pH từ 6 – 6,5, EC từ 0,03 đến 0,1.

5.4. Quản lý kỹ thuật vườn lan

Khi sản xuất hoa lan Hồ điệp theo quy mô công nghiệp cần có biện pháp sắp xếp chiều cao mầm hoa theo thứ tự tăng dần theo chiều dài nhà lưới (mầm hoa thấp để gần quạt hút gió và chiều cao mầm tăng dần về phía tấm làm mát) để khi thu hoạch sẽ cho sản phẩm hoa lan nở đồng đều nhau.

Khi cành hoa dài 15 – 20cm, cần dùng que thép và kẹp để cố định mầm hoa cho mọc thẳng ngay từ gốc. Khi cành hoa dài 30 – 40cm sẽ xuất hiện nụ, khi cành dài 60 – 70cm hoa bắt đầu nở (lúc đó cách thời điểm phân hoá mầm hoa khoảng 110 - 115 ngày).

VI. PHÒNG TRỪ SÂU BỆNH HẠI CHÍNH

6.1. Bệnh do nấm

6.1.1. Bệnh thán thư (Collectotrichium sp)

- Triệu chứng: Vết bệnh có màu nâu đen, màu xám nhạt, hình trứng hoặc hình không quy cách, bệnh gây hại ở lá già và lá bánh tẻ làm cây sinh trưởng kém.

- Nguyên nhân: do nấm Collectotrichium sp

- Phòng trừ:

+ Kịp thời ngắt bỏ lá già, lá khô, lá bị thối nát, bị rét hại và bị cháy do nhiệt độ cao để loại bỏ nguồn bệnh.

+ Khi cây bị bệnh cần dùng dụng cụ đã được khử trùng cắt bỏ chỗ có bệnh, bôi thuốc sát khuẩn vào vết thương. Nếu bệnh nặng thì loại bỏ cả cây.

+ Phun định kỳ thuốc phòng bệnh: Boocdo 1%, Topsin 5 – 10 ml/10 lít.

6.1.2. Bệnh thối đen (Phytophthorapalmivora)

- Triệu chứng: Khi bệnh phát sinh sẽ làm cho rễ, thân bị thối, đổ cây và có thể tác hại huỷ diệt cả cây.

- Nguyên nhân: do nấm Phytophthorapalmivora

- Phòng trừ:

+ Làm cho nhà vườn thông gió tốt

+ Giữ không để cho cây bị tổn thương, bị xây sát, nhất là khi thay chậu. Nếu có vết thương phải khử trùng ngay.

+ Khi có bệnh phát sinh phải khống chế nước nghiêm ngặt, không để cho cây bị ướt.

+ Khi cây trưởng thành bị bệnh ở lá cần dùng kéo được khử trùng cắt bỏ lá bị bệnh, bôi thuốc vào vết cắt như dung dịch Natri phenol. Nếu bệnh nặng thì huỷ bỏ cả cây.

+ Dùng thuốc: Score 250EC 7-10ml/bình 8 lít, Rhidomil Gold 68%WP 25g/bình 10 lít, Daconil 10ml/bình 8 lít.

6.2. Bệnh do vi khuẩn

6.2.1. Bệnh thối nhũn(Pseudomonas gadioli)

- Triệu chứng: Ở nơi bị bệnh, biểu bì và thịt lá rời nhau ra, khi bị lực tác động (tưới nước, bón phân) rất dễ rách.

- Nguyên nhân: do vi khuẩn Pseudomonas gadioli, bệnh phát triển mạnh nhất từ tháng 4 đến tháng 7, khi nhiệt độ và ẩm độ cao.

- Phòng trừ:

+ Đảm bảo nguồn nước tưới sạch, không có vi khuẩn gây bệnh

+ Không nên đặt chậu dầy đặc, cần có khoảng cách hợp lý, bón đạm vừa đủ và đảm bảo đủ ánh sáng cho vườn để tăng sức đề kháng cho cây.

+ Tăng độ thông thoáng của vườn, giảm độ ẩm, nhiệt độ, sau khi tưới nước không để nước đọng trên lá.

+ Tiêu huỷ ngay cây bị bệnh, khử trùng khay và giàn để cây.

+ Phun thuốc kháng sinh: 1g Streptomicin + 1g Tetracyclin hoà trong 1,5 lít nước. Ngừng tưới khi xử lý bệnh 1 ngày.

6.3. Sâu hại

6.3.1. Rệp, rệp sáp

- Triệu chứng: lá bị hại nặng, bị vàng khô héo và rụng.

- Phòng trừ:

+ Khi mới phát sinh dùng vải ướt lau, loại bỏ trứng sâu hoặc cắt bỏ chỗ lá bị gây hại.

+ Phòng trừ bằng sinh vật. Bọ nhảy là thiên địch của rệp

+ Dùng tấm bìa màu vàng dẫn dụ rồi diệt rệp

+ Dùng thuốc phun: Supracide hoặc Polytrin với lượng 10ml/10 lít nước.

6.3.2. Nhện hại

- Triệu chứng: Chủ yếu là nhện đỏ, nhện vàng. Khi bị nặng làm cho lá bị cháy vàng lõm xuống héo đi và biến dạng, cuối cùng làm cho lá vàng khô và rụng.

- Phòng trừ:

+ Dùng nước xà phòng phun lên lá tạo thành một màng mỏng có thể phòng và hạn chế nhện ký sinh

+ Dùng thuốc: Aramite 15% 15g/10 lít nước, Kelthane 2% 15g/10 lít nước, Brightin 10ml/10 lít nước.

VII. THU HOẠCH, ĐÓNG GÓI VÀ VẬN CHUYỂN

            Khi cây có từ 1 – 3 nụ nở là lúc có thể tiêu thụ. Khi đóng thùng cần phải bao gói từng cành bằng giấy mềm rồi xếp nằm, lần lượt theo chiều của cành hoa vào thùng carton và lấy dây buộc hoặc băng dính cố định chậu hoa vào cạnh thùng. Trong quá trình vận chuyển cần đảm bảo điều kiện mát và đủ thoáng cho cây, nếu trong xe lạnh để ở nhiệt độ từ 15 – 20⁰C và thời gian trong thùng không quá 4 ngày để tránh thui, rụng nụ hoa.

Theo TT Nghiên cứu và Phát triển Hoa, Cây cảnh (Viện Nghiên cứu Rau quả)

Lan Dã Hạc - Phi Diệp Dendrobium anosmum

Lan Phi Diệp còn có tên gọi khác như Hoàng thảo đùi gà, Hoàng thảo cẳng gà, Hoàng thảo dẹt, Huỳnh thảo, Co vàng sào (Thái), lan Phi điệp, Phi điệp kép. Cây được dùng trong y học cổ truyền với tên thuốc là Thạch hộc hay Kẹp thảo.

Đây là một giống phong lan thông thường thân cao chừng 40-60 cm có khi tới 2 m, có giống rụng lá vào mùa Thu và có giống xanh tốt quanh năm. Hoa có nhiều mầu, phần đông tím trắng, nhạt hay thẫm. Hoa mọc ở các đốt gần ngọn 2-4 chiếc to khoảng 7 cm lâu tàn và thơm. Một khóm lan có thể có tới 100 hoa là chuyện thường.

Có thể nói giống lan này thường được trồng nhiều nhất vì nó tương đối dễ trồng, khả năng chịu nóng, lạnh tương dối tốt. Cây dễ trồng và cho nhiều hoa, hoa của phi diệp to, từ khảng 3- 5cm, hương thơm nồng nàn.

Cách trồng:

Ánh sáng
Lan cần nhiều ánh sáng gần như có thể để ở ngoài trời, nhưng cần phải có lưới che phòng khi lá non bị cháy nắng. Khi thấy cây quặt quẹo, đó là dấu hiệu thiếu nắng. Hãy đưa cây ra chỗ có nhiều nắng hơn. Nhất là vào mùa đông, nếu thiếu nắng cây khó lòng ra hoa.

Nhiệt độ
Lan cần nuôi trong nhiệt độ từ 40-80°F hay 8-25°C. Tuy nhiên lan có thể chịu nóng tới 100°F hay 38°C và có thể chịu lạnh tới 38°F hay 3.3°C. Ngoài ra nếu vào mùa đông không lạnh dưới 50°F hay 15.6°C trong vòng 4-6 tuần lan sẽ khó lòng ra nụ.

Ẩm độ và thoáng gió
Lan mọc mạnh nếu ẩm độ cần phải từ 60-70%. Nếu quá thấp cây non sẽ không lớn được và bị teo đi.

Cây cũng không mọc mạnh nếu không thoáng gió và trong thời kỳ lan ra nụ nếu không thoáng gió nụ sẽ ít đi.

Vật liệu trồng
Nên trồng với những vật liệu lâu mục và dễ thoát nước như vỏ thông, vỏ dừa, đá v.v...

Chậu
Lan ưa trồng trong chậu chật hẹp cho nên đừng dùng chậu quá lớn.

Tưới nước
Vào mùa hè khi lan ra mầm non và mọc mạnh, tưới 2-3 lần một tuần. Vào mùa thu, khi cây đã ngừng tăng trưởng, nên tưới nước thưa đi. Mỗi tuần chỉ cần tưới 1 lần cho thân cây khỏi bị teo lại. Vào mùa đông, đây là thời gian lan chuẩn bị để ra hoa, ngưng hẳn việc tưới nước. Nếu ẩm độ quá thấp nên phun sương mỗi tháng 1-2 lần.

Bón phân
Lan không ưa phân bón có nhiễu chất Nitrogen cho nên bón với phân 15-15-15 cho đến tháng 9, từ tháng 9-10 và 11 bón với phân 10-30-10. Từ tháng 12 cho đến hết tháng giêng ngưng hẳn việc bón phân. Nếu tiếp tục bón hoặc phân bón có nhiều chất Nitrogen quá, cây sẽ ra cây con (keiki) thay vì ra nụ.

Thay chậu, tách nhánh
Thời gian thay chậu thuận tiện nhất là vào mùa xuân, khi cây non đã mọc cao chừng 10-15 cm. Nếu muốn tách nhánh, cây phải có chừng 7-8 cành. Nếu chỉ có 4-5 cành, cây non mới mọc sẽ yếu ớt và không ra hoa. Hiện nay trên thương trường có rất nhiều cây Dendrobium lai giống từ cây Den. nobile như Den. nobile Yamamoto, Den. Oriental Smile &#039;Fantasy&#039;, Den. Fancy Angel &#039;Lycee&#039;, Den. Spring Dream &#039;Apollon&#039; v.v...

Những cây lan lai giống này được thừa hưởng các đặc tính của cây Den. nobile là dễ trồng, nhiều hoa và chịu được lạnh.

Sưu tầm